Có nên mua cổ phiếu NVB (NCB)? Phân tích 2026

Có nên mua cổ phiếu NVB — mã của Ngân hàng TMCP Quốc Dân (NCB) trên sàn HNX — là câu hỏi quay trở lại mỗi khi cổ phiếu này bất ngờ tăng mạnh, như phiên tăng trần 18/9 và phiên sáng 22/9/2026 có lúc chạm trần, sau tin ngân hàng muốn nâng vốn điều lệ lên 62.280 tỷ đồng. Đây là một ngân hàng đã mang ba cái tên: Ngân hàng Nông thôn Sông Kiên ở Kiên Giang, rồi Navibank, rồi NCB; từng nằm trong danh sách chín tổ chức tín dụng yếu kém năm 2011; lỗ 669 tỷ đồng năm 2023, lỗ 5.129 tỷ đồng năm 2024, và đến quý II/2026 lại báo lãi sau thuế hơn 510 tỷ đồng — mức lãi theo quý cao nhất trong lịch sử của chính mình. Chỉ trong năm năm, vốn điều lệ tăng hơn bảy lần, từ khoảng 4.100 tỷ lên 29.280 tỷ đồng, gần như toàn bộ nhờ phát hành riêng lẻ cho một nhóm nhỏ nhà đầu tư. Đó là một câu chuyện xoay chuyển (turnaround) thật sự, nhưng đi kèm một cái giá mà cổ đông nhỏ phải hiểu rõ: pha loãng. Bài viết này kể lại toàn bộ hành trình ấy, dạy bạn cách đọc báo cáo của một ngân hàng đang tái cơ cấu, và trả lời sòng phẳng: NVB hợp với ai, không hợp với ai.

Trước hết, gọi đúng tên để khỏi nhầm. NVB là mã chứng khoán của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Quốc Dân, tên tiếng Anh National Citizen Commercial Joint Stock Bank, tên giao dịch NCB. Mã NVB là “dấu vết” còn sót lại của thời Navibank (Ngân hàng Nam Việt) — ngân hàng đổi tên thành NCB từ năm 2014 nhưng mã chứng khoán vẫn giữ nguyên, nên bạn sẽ thấy báo chí viết song song “NCB (NVB)”. Cổ phiếu này giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) từ ngày 13/9/2010, chưa chuyển sang HOSE. Đừng nhầm NVB với NAB (Nam A Bank) chỉ vì hai mã gần giống nhau, cũng đừng đánh đồng NCB hôm nay với Navibank ngày trước — NCB hiện đặt hội sở ở Hà Nội và có bộ máy lãnh đạo, cơ cấu cổ đông khác hẳn thời Navibank.

Quy ước thứ hai, giống mọi bài trong series phân tích doanh nghiệp của vwealth: sự kiện, tên người, thương vụ và con số trong bài đều lấy từ thông tin đã công bố — tài liệu đại hội đồng cổ đông, báo cáo tài chính và công bố thông tin của NCB, thông báo của HNX, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cùng báo chí tài chính lớn như VnExpress, CafeF, Tuổi Trẻ, Dân trí, VietNamNet, Nhà đầu tư, Người Quan Sát, cùng dữ liệu báo cáo tài chính và giá giao dịch do VNDirect tổng hợp. Số của những năm tài chính đã khép sổ được dùng làm mốc lịch sử. Bài sẽ không ghi giá cổ phiếu hôm nay, P/B hay P/E hiện tại, hoặc lợi nhuận quý gần nhất sau quý II/2026 — những con số đó thay đổi hằng ngày. Chỗ nào là phép tính của riêng vwealth, bài ghi rõ “ước tính của vwealth” hoặc “ví dụ minh hoạ”. Chỗ nào các nguồn công bố vênh nhau, bài ghi cả hai. Số cập nhật, bạn mở báo cáo phân tích trên vwealth để tra.

Và một điều cuối cùng, cũng là trục của cả bài. Trong series này vwealth đã phân tích nhiều ngân hàng tư nhân cỡ vừa — từ OCB với cổ đông chiến lược Nhật Bản Aozora, MSB với tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn thuộc nhóm cao, đến Nam A Bank tăng tốc bằng số hoá. Những ngân hàng ấy được đánh giá bằng câu hỏi “tăng trưởng có chất lượng không”. NCB thì khác: đây là ngân hàng đang thực hiện phương án cơ cấu lại (PACCL) dưới sự giám sát của Ngân hàng Nhà nước, lợi nhuận kế toán vẫn bị “nuốt” phần lớn bởi việc xử lý tồn đọng, và cổ đông hiện hữu chưa được quyền mua thêm cổ phiếu trong các đợt tăng vốn. Câu hỏi có nên mua cổ phiếu NVB vì vậy xoay quanh ba vế: tái cơ cấu đã đi được bao xa, lợi nhuận “thật” của hoạt động kinh doanh là bao nhiêu, và cổ đông nhỏ được gì, mất gì khi số cổ phiếu cứ nhân lên sau mỗi đợt phát hành.

Từ Ngân hàng Sông Kiên đến NCB: 31 năm, ba cái tên và ba lần tái cơ cấu

Nếu phải tóm tắt lịch sử NCB trong một câu, có lẽ đó là: một ngân hàng nhỏ nhiều lần đổi chủ, đổi tên, đổi chiến lược, và phải mất gần hai thập kỷ mới dám đối diện thẳng với khoản nợ quá khứ của mình. Khác với những ngân hàng lớn lên đều đặn nhờ một tập đoàn nhà nước hay một đối tác nước ngoài, NCB đi một đường gập ghềnh: từ quỹ tín dụng nông thôn vùng biển Kiên Giang, thành ngân hàng đô thị ở TP.HCM, rồi dời hội sở ra Hà Nội. Hiểu hành trình này là điều kiện cần để hiểu vì sao báo cáo tài chính NCB hôm nay có những dòng lạ như “lợi nhuận trước phương án cơ cấu lại”, “thoái lãi dự thu” hay “tài sản có khác” chiếm tỷ trọng lớn.

1995–2006: một ngân hàng nông thôn ở Kiên Giang

NCB có tiền thân là Ngân hàng Thương mại Cổ phần Nông thôn Sông Kiên, thành lập năm 1995 tại tỉnh Kiên Giang theo giấy phép Ngân hàng Nhà nước cấp ngày 18/9/1995 — ngày 18/9 hằng năm vì thế cũng là ngày NCB kỷ niệm thành lập. Thập niên 1990 là giai đoạn Việt Nam cho phép lập nhiều ngân hàng cổ phần nông thôn để đưa tín dụng về các vùng sản xuất nông nghiệp, thuỷ sản. Những ngân hàng như Sông Kiên có vốn nhỏ, mạng lưới hẹp, khách hàng chủ yếu là hộ nông dân, tiểu thương địa phương. Mô hình này có ưu điểm là gần khách hàng, nhưng nhược điểm lớn là quy mô: khi một vụ mùa thất bát hay giá nông sản rớt, danh mục cho vay tập trung vào một vùng sẽ chịu đòn cùng lúc.

Đến giữa thập niên 2000, Ngân hàng Nhà nước chủ trương nâng chuẩn vốn và khuyến khích các ngân hàng nông thôn chuyển đổi thành ngân hàng đô thị, nếu đáp ứng được yêu cầu về vốn và quản trị. Nhiều ngân hàng nông thôn thời đó đã đi con đường này — và phần lớn đều đổi tên, đổi hội sở, đón nhóm cổ đông mới. Sông Kiên cũng không ngoại lệ. Ngày 18/5/2006, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chấp thuận cho Ngân hàng Sông Kiên đổi tên thành Ngân hàng TMCP Nam Việt, tên viết tắt Navibank, đồng thời chuyển sang mô hình ngân hàng thương mại cổ phần đô thị.

Bạn có thể hỏi: chuyện của gần 20 năm trước thì liên quan gì tới quyết định mua cổ phiếu hôm nay? Câu trả lời nằm ở “gen” của bảng cân đối. Một ngân hàng lớn lên bằng cách đổi mô hình nhanh, trong giai đoạn tín dụng toàn ngành tăng rất nóng (2006–2010), thường mang theo những khoản cho vay và tài sản khó thu hồi. Chính những khoản đó, cộng dồn qua nhiều năm, là thứ mà NCB đang phải xử lý trong phương án cơ cấu lại hiện tại. Khi ban lãnh đạo nói “những khoản lỗ này đều phát sinh từ trước năm 2021”, họ đang nói về di sản của cả một chặng dài như vậy.

2006–2010: Navibank, ngân hàng đô thị và ngày lên sàn HNX

Dưới cái tên Navibank, ngân hàng mở rộng mạng lưới ra các đô thị lớn, tăng vốn và tìm đường lên sàn chứng khoán. Ngày 13/9/2010, cổ phiếu Navibank chính thức giao dịch trên HNX với mã NVB; theo Hà Nội Mới, đợt niêm yết gồm 100 triệu cổ phiếu, tương ứng vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng khi ngân hàng lưu ký cổ phiếu vào tháng 8/2010. Năm 2010 là thời điểm thị trường chứng khoán Việt Nam đã đi qua đỉnh 2007 và cú sập 2008, nhưng vẫn còn nhiều ngân hàng xếp hàng niêm yết để huy động vốn và tạo thanh khoản cho cổ đông.

Tuy nhiên, thời điểm lên sàn cũng là lúc chu kỳ tín dụng nóng bắt đầu nguội. Năm 2011 lãi suất huy động bị Ngân hàng Nhà nước áp trần 14%/năm để hạ nhiệt cuộc đua giành tiền gửi, thị trường bất động sản đóng băng từ 2011, và các ngân hàng nhỏ chịu áp lực thanh khoản lớn nhất. Giá cổ phiếu NVB đi xuống gần như liên tục trong những năm sau đó. Theo dữ liệu giá khớp lệnh (chưa điều chỉnh) của VNDirect, giữa năm 2016 cổ phiếu quanh 5.100–5.600 đồng, và giai đoạn cuối 2016 – đầu 2017 có lúc chỉ còn khoảng 3.700–4.000 đồng, tức chưa bằng một nửa mệnh giá. Đó là một bài học đắt về việc mua cổ phiếu ngân hàng nhỏ chỉ vì câu chuyện lên sàn.

2011–2013: vào danh sách chín ngân hàng yếu kém

Năm 2011, Ngân hàng Nhà nước công bố danh sách chín tổ chức tín dụng yếu kém phải tái cơ cấu, theo CafeF tổng hợp: SCB, Đệ Nhất, Tín Nghĩa, Habubank, TienPhongBank, GPBank, Navibank, TrustBank và Western Bank. Nhìn lại danh sách này sau 15 năm, bạn sẽ thấy số phận rất khác nhau. Ba ngân hàng SCB, Đệ Nhất, Tín Nghĩa hợp nhất thành SCB mới; Habubank sáp nhập vào SHB; GPBank về sau bị Nhà nước mua lại với giá 0 đồng; TrustBank thành Đại Tín rồi cũng bị mua 0 đồng; Western Bank hợp nhất với PetroVietnam Finance thành PVcomBank. Chỉ có hai cái tên được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận phương án tự tái cơ cấu bằng nguồn lực của chính mình: TienPhongBank và Navibank.

Hai ngân hàng cùng xuất phát điểm ấy về sau đi hai con đường rất khác. TienPhongBank, sau khi đón nhóm cổ đông mới do ông Đỗ Minh Phú dẫn dắt từ năm 2012, đã trở thành TPBank và theo CafeF, chỉ trong khoảng bốn năm đã vươn lên thành trường hợp tự tái cơ cấu thành công điển hình của giai đoạn đó. Nếu muốn so sánh, bạn có thể đọc bài phân tích cổ phiếu TPB của TPBank trong cùng series. Navibank thì chậm hơn nhiều. Đề án tái cơ cấu thứ nhất của ngân hàng được phê duyệt năm 2012, theo lời Chủ tịch NCB tại đại hội cổ đông năm 2026. Nhưng như chính bà thừa nhận, nhiều chỉ tiêu của đề án ấy không hoàn thành, một phần vì cú suy thoái bất động sản 2011–2012.

Năm 2013 là năm đổi chủ. Theo Vietnam Business Insider, nhóm cổ đông gắn với Tập đoàn Gami — do ông Nguyễn Tiến Dũng làm Chủ tịch — tiếp quản cổ phần từ nhóm cổ đông cũ. Ghế Chủ tịch Hội đồng quản trị (HĐQT) sau đó lần lượt thuộc về ông Vũ Hồng Nam (2013), bà Trần Hải Anh — vợ ông Dũng (từ tháng 12/2016) — và ông Nguyễn Tiến Dũng (từ tháng 11/2017 tới tháng 7/2021). Với một ngân hàng yếu kém, đổi chủ là bước đầu tiên của tái cơ cấu, nhưng không phải bước quyết định: nhóm chủ mới cần mang vào đủ vốn và đủ năng lực quản trị để làm sạch bảng cân đối. Phần tiếp theo của câu chuyện cho thấy giai đoạn 2014–2020 NCB chưa làm được điều này.

2014–2020: đổi tên NCB, dời hội sở ra Hà Nội và những năm lặng lẽ

Ngày 22/1/2014, Ngân hàng Nhà nước ra Quyết định số 86/QĐ-NHNN chấp thuận đổi tên Ngân hàng Nam Việt thành Ngân hàng TMCP Quốc Dân. Theo bố cáo đăng trên Dân trí, tên mới được sử dụng chính thức từ ngày 19/5/2014, hội sở chuyển ra 28C–28D Bà Triệu, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội, và NCB kế thừa toàn bộ quyền lợi, nghĩa vụ của Navibank. Logo, tên giao dịch quốc tế, website đều đổi — chỉ mã chứng khoán NVB là giữ nguyên. Đổi tên là cách phổ biến để các ngân hàng tái cơ cấu “làm mới” hình ảnh, nhưng tên mới không tự làm sạch được những khoản nợ cũ.

Suốt những năm sau đó, NCB không phải là cái tên nổi bật. Theo số liệu báo cáo tài chính do VNDirect tổng hợp, năm 2016 NCB đạt khoảng 13,5 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, 10,8 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế — một con số rất nhỏ với một ngân hàng có quy mô tài sản hàng chục nghìn tỷ. Lợi nhuận các năm 2017–2019 cũng chỉ ở mức vài chục tỷ đồng mỗi năm. Đề án tái cơ cấu thứ hai được phê duyệt năm 2019, nhưng rồi đại dịch Covid-19 ập tới.

Cuối năm 2020, theo số liệu Nhà đầu tư tổng hợp, NCB có tổng tài sản 89.601 tỷ đồng, huy động 72.085 tỷ đồng, cho vay 39.854 tỷ đồng và vốn điều lệ 4.102 tỷ đồng — thuộc nhóm ngân hàng thương mại cổ phần nhỏ nhất. Con số đáng lo nhất nằm ở một dòng ít người để ý: “tài sản có khác”. Đây là nhóm tài sản không sinh lời trực tiếp như các khoản phải thu, lãi dự thu, tài sản chờ xử lý. Theo Nhà đầu tư, giai đoạn 2013–2020 tỷ lệ tài sản có khác trên tổng tài sản của NCB gần như năm nào cũng quanh 14% hoặc cao hơn, cao nhất là 23,7% vào năm 2020; nếu cộng cả hơn 5.800 tỷ đồng nợ xấu đã bán cho Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng (VAMC), tỷ lệ này lên khoảng 30%. Nói nôm na, gần một phần ba bảng cân đối của NCB lúc đó là những thứ “nằm trên giấy” nhiều hơn là đang sinh ra tiền.

Có một chi tiết nhỏ giúp bạn hiểu vì sao nhà đầu tư cần đọc dòng này. Khi một khoản vay khó đòi, ngân hàng có thể không chuyển nó sang nợ xấu ngay mà vẫn ghi nhận “lãi dự thu” — tức tiền lãi được tính vào doanh thu dù chưa thu được. Lãi dự thu làm lợi nhuận kế toán trông đẹp hơn, nhưng nó treo lại trên bảng cân đối dưới dạng tài sản có khác. Đến lúc phải làm sạch, ngân hàng sẽ “thoái” — tức đảo ngược — phần lãi đó, và lợi nhuận của năm làm sạch sẽ bị kéo xuống rất sâu. Đó chính là điều đã xảy ra với NCB năm 2024.

2021–2024: ban lãnh đạo mới và quyết định “cắt một lần cho hết đau”

Năm 2021 là điểm gập của câu chuyện. Đầu năm, cổ phiếu NVB bất ngờ giao dịch sôi động: theo dữ liệu giá khớp lệnh chưa điều chỉnh của VNDirect, giá đi từ khoảng 10.000–11.000 đồng đầu tháng 1/2021 lên đỉnh khoảng 37.000 đồng ngày 9/9/2021 (một số báo dùng giá đã điều chỉnh nên ghi mức thấp hơn, khoảng 7.000 lên gần 30.000 đồng). Chiều 29/7/2021, đại hội cổ đông bất thường của NCB bầu bà Bùi Thị Thanh Hương vào HĐQT, sau đó HĐQT bầu bà làm Chủ tịch thay ông Nguyễn Tiến Dũng, người chuyển sang làm Phó Chủ tịch. Theo VnExpress, ngay trong phiên hôm đó NVB tăng kịch biên độ 10% lên 20.900 đồng với hơn 12,7 triệu cổ phiếu khớp lệnh. Ngày 14/10/2021, NCB và Tập đoàn Sun Group ký thỏa thuận hợp tác toàn diện.

Theo lời bà Hương kể lại tại đại hội năm 2026, việc đầu tiên ban lãnh đạo mới làm là dừng lại để nhìn thẳng vào thực trạng: nhiều chỉ tiêu của hai đề án trước không đạt, và một ngân hàng không thể tái cơ cấu nếu không tự nhận ra hệ thống đang có vấn đề gì. NCB thuê Ernst & Young Việt Nam đánh giá độc lập thực trạng tài chính và cùng xây dựng phương án cơ cấu lại, thuê KPMG đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ. Theo VietNamNet và Công dân & Khuyến học, phương án cơ cấu lại (PACCL) của NCB được Ngân hàng Nhà nước cho ý kiến ngày 7/2/2024 và được cấp có thẩm quyền phê duyệt tháng 6/2024 (HĐQT phê duyệt ngày 28/6/2024), đưa NCB thành tổ chức tín dụng đầu tiên hoàn thành thủ tục phê duyệt phương án cơ cấu lại theo Đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021–2025 (Quyết định 689/QĐ-TTg).

Đầu năm 2022 (ngày chốt quyền 17/1/2022), NCB chào bán 150 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu giá 10.000 đồng, tỷ lệ 100:36,87, thu về khoảng 1.500 tỷ đồng, nâng vốn điều lệ lên khoảng 5.602 tỷ đồng. Năm 2022 lợi nhuận gần như bằng không, năm 2023 lỗ sau thuế hơn 669 tỷ đồng theo giải trình của ngân hàng gửi HNX. Nguyên nhân được nêu là khó khăn chung của nền kinh tế, thị trường trái phiếu, bất động sản và lãi suất huy động tăng cao trước tháng 9/2023. Cũng năm 2023, ông Nguyễn Tiến Dũng xin từ nhiệm thành viên HĐQT (tháng 9) và được đại hội bất thường chấp thuận khoảng hai tháng sau; tháng 6/2023, ông Tạ Kiều Hưng được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc.

Rồi đến năm 2024 — năm “cắt một lần cho hết đau”, theo chữ của bà Hương tại đại hội năm 2025. Tháng 4/2024, cổ phiếu NVB bị HNX đưa vào diện cảnh báo và danh sách không được giao dịch ký quỹ (margin) do lợi nhuận sau thuế năm 2023 và lợi nhuận chưa phân phối là số âm. Ngày 26/11/2024, NCB kết thúc đợt phát hành riêng lẻ hơn 617 triệu cổ phiếu cho 12 nhà đầu tư cá nhân (theo VietNamNet), nâng vốn điều lệ lên gần 11.780 tỷ đồng. Nhưng song song, ngân hàng thoái lãi dự thu cho vay và đầu tư chứng khoán khoảng 2.796 tỷ đồng và xử lý tài sản có khác khoảng 1.727 tỷ đồng theo phương án cơ cấu lại — kết quả là lỗ sau thuế 5.129 tỷ đồng năm 2024, theo thuyết minh báo cáo tài chính được Nhà đầu tư trích dẫn. Ban lãnh đạo khẳng định tất cả những khoản lỗ này phát sinh từ trước năm 2021. Cùng năm, tổng nợ xấu thu hồi được (gốc và lãi) khoảng 7.000 tỷ đồng, vượt khoảng 130% mức cam kết trong PACCL, theo lãnh đạo NCB tại đại hội cổ đông ngày 29/3/2025 (The Leader).

2025–2026: có lãi trở lại, vốn điều lệ 29.280 tỷ và kế hoạch 62.280 tỷ

Quý I/2025, NCB có lãi sau thuế khoảng 150,8 tỷ đồng, ngay sau quý IV/2024 lỗ hơn 5.000 tỷ đồng vì đợt làm sạch. Ngày 20/10/2025, ngân hàng kết thúc đợt phát hành riêng lẻ 750 triệu cổ phiếu cho 17 nhà đầu tư trong nước, nâng vốn điều lệ lên 19.280 tỷ đồng, sớm hơn một năm so với lộ trình trong PACCL. Cả năm 2025, NCB báo lãi sau thuế hợp nhất 78 triệu đồng — một con số gần bằng không nhưng mang ý nghĩa biểu tượng, vì nó chấm dứt hai năm lỗ liên tiếp. Nếu tính trước khi trích lập dự phòng và thoái lãi dự thu theo phương án cơ cấu lại, lợi nhuận đạt khoảng 947 tỷ đồng theo VnExpress, cao gấp nhiều lần kế hoạch “lợi nhuận trước PACCL” 59 tỷ đồng mà đại hội cổ đông tháng 3/2025 đặt ra.

Ngày 24/12/2025, đại hội bất thường bầu HĐQT nhiệm kỳ 2025–2030 và thông qua phương án phát hành riêng lẻ 1 tỷ cổ phiếu. Cuối tháng 6/2026, đợt phát hành hoàn tất: 22 nhà đầu tư chuyên nghiệp mua đủ 1 tỷ cổ phiếu giá 10.000 đồng, vốn điều lệ tăng lên 29.280 tỷ đồng — đợt tăng vốn lớn nhất lịch sử ngân hàng và, theo NCB, sớm hơn ba năm so với lộ trình PACCL. Theo thuyết minh báo cáo tài chính quý II/2026, ngày 22/7/2026 Ngân hàng Nhà nước ban hành Quyết định 1690/QĐ-NHNN sửa nội dung vốn điều lệ trong giấy phép, và NCB ghi tăng vốn điều lệ từ ngày này. Quý II/2026, lợi nhuận sau thuế hơn 510 tỷ đồng, kỷ lục của NCB. Tháng 8/2026, HĐQT xin ý kiến cổ đông tiếp tục phát hành 3,3 tỷ cổ phiếu riêng lẻ trong năm 2027 để nâng vốn lên khoảng 62.280 tỷ đồng; tháng 9/2026, HĐQT ra nghị quyết triển khai phương án đã được cổ đông thông qua, dự kiến thực hiện trong quý I–III/2027, và NVB tăng trần phiên 18/9, có lúc chạm trần phiên 22/9.

Nhìn cả chặng đường, bạn sẽ thấy NCB không thiếu những lần “bắt đầu lại”. Điều khiến lần thứ ba này khác hai lần trước, ít nhất trên giấy tờ, là ba thứ: một đợt kiểm kê độc lập bởi công ty kiểm toán Big4, một lượng vốn mới rất lớn trong thời gian ngắn, và một khoản lỗ khổng lồ được ghi nhận một lần thay vì dàn trải. Phần còn lại của bài sẽ kiểm xem ba thứ ấy đã chuyển thành kết quả tới đâu.

Ban lãnh đạo và cơ cấu sở hữu NVB: đội ngũ điều hành mới và cổ đông sau các đợt phát hành riêng lẻ

Với một ngân hàng đang tái cơ cấu, câu hỏi “ai đang lái” quan trọng hơn bình thường. Lý do rất đơn giản: tái cơ cấu là chuỗi quyết định khó — ghi nhận lỗ lớn một lần hay dàn trải, đóng cửa chi nhánh nào, cho vay ngành nào, bán tài sản bảo đảm lúc nào — và những quyết định đó phụ thuộc vào con người nhiều hơn là quy trình. Chương này giới thiệu những người đang điều hành NCB, rồi đọc danh sách cổ đông sau đợt phát hành năm 2026 theo đúng những gì ngân hàng đã công bố.

Chủ tịch Bùi Thị Thanh Hương: người đi lên từ kiểm toán và tài chính ngân hàng

Bà Bùi Thị Thanh Hương thuộc thế hệ 8X; theo VietNamNet, bà có hơn 20 năm kinh nghiệm trong kiểm toán, tài chính ngân hàng và lãnh đạo doanh nghiệp. Bà từng là Phó giám đốc phụ trách khối tài chính kiêm kế toán trưởng SeABank, rồi Phó tổng giám đốc phụ trách tài chính – chiến lược tại TPBank. Năm 2018, sau khi rời TPBank, bà làm Tổng giám đốc Tập đoàn Sun Group. Ngày 29/7/2021, bà được bầu làm Chủ tịch HĐQT NCB, và tại đại hội bất thường ngày 24/12/2025 tiếp tục được bầu làm Chủ tịch nhiệm kỳ 2025–2030.

Chi tiết TPBank trong lý lịch không phải là chuyện nhỏ. TPBank chính là ngân hàng cùng danh sách yếu kém năm 2011 với Navibank và đã tự tái cơ cấu thành công. Những người từng ở trong một cuộc tái cơ cấu thành công thường mang theo “bộ công cụ” riêng: kiểm kê độc lập, xử lý lỗ dứt khoát, đầu tư công nghệ để hạ chi phí. Cách NCB đi từ 2021 tới nay — thuê Big4 xác nhận thực trạng, ghi nhận lỗ lớn một lần, tinh giản mạng lưới — có nhiều điểm giống bộ công cụ đó. Tất nhiên, giống về phương pháp không đảm bảo giống về kết quả; bạn nên đánh giá bằng số liệu từng quý chứ không bằng lý lịch.

Bà Hương cũng thường nói rất thẳng về quá khứ của ngân hàng. Tại đại hội thường niên ngày 2/4/2026, bà mô tả quá trình thực hiện đề án là “vô cùng gập ghềnh, khúc khuỷu, vất vả, gian truân và nhiều áp lực”, và cho biết kỳ vọng đến hết năm 2027 NCB sẽ hoàn thành đề án cơ cấu lại, tức trở lại “đường đua” bình thường sớm khoảng 2–3 năm so với cam kết với cơ quan quản lý. Với nhà đầu tư, đây là một mốc thời gian cụ thể để đối chiếu: nếu đến cuối 2027 ngân hàng công bố hoàn thành PACCL, luận điểm turnaround được củng cố; nếu mốc này bị lùi, bạn cần hỏi vì sao.

Tổng giám đốc Tạ Kiều Hưng và đội ngũ điều hành

Ông Tạ Kiều Hưng sinh năm 1980, thạc sĩ quản trị kinh doanh chương trình CFVG – Đại học Kinh tế Quốc dân. Theo VietNamNet và 24h, ông có hơn 20 năm trong ngành, trải qua nhiều vị trí tại Techcombank như Giám đốc chuyển đổi mảng quản trị rủi ro khách hàng bán lẻ và doanh nghiệp vừa và nhỏ, Giám đốc Phát triển kinh doanh Khối Bán lẻ, Giám đốc sản phẩm Khối Bán lẻ, Giám đốc Vùng. Tháng 12/2022 ông về NCB làm Phó tổng giám đốc kiêm Giám đốc Khối Khách hàng cá nhân, tháng 4/2023 làm Quyền Tổng giám đốc và ngày 27/6/2023 được bổ nhiệm Tổng giám đốc. Từ nhiệm kỳ 2025–2030, ông đồng thời là thành viên HĐQT.

Dưới thời ông Hưng, NCB đẩy mạnh chiến lược mà ngân hàng gọi là “Digital Wealth” (tài sản số), với chi nhánh số không giấy tờ và một ứng dụng “Super App” gom toàn bộ dịch vụ. Ông cũng là người công bố những con số về chất lượng tín dụng mới: theo The Leader, tại đại hội năm 2025 ban lãnh đạo cho biết các khoản giải ngân mới có tỷ lệ nợ xấu khoảng 0,73%, và NCB kiểm soát nợ xấu với khoản vay mới ở mức tối đa 1%; đến đại hội bất thường tháng 12/2025, ngân hàng nêu tỷ lệ nợ xấu của các khoản giải ngân mới kể từ 30/6/2024 chỉ khoảng 0,2%. Con số này quan trọng vì nó tách “nợ cũ” khỏi “nợ mới” — nhưng lưu ý đây là số do ban điều hành công bố, không phải một chỉ tiêu bắt buộc trình bày trong báo cáo tài chính.

Cuối tháng 6/2026, NCB bổ nhiệm thêm hai Phó tổng giám đốc. Theo Dân trí và VietNamNet, bà Đào Mai Hương có hơn 21 năm kinh nghiệm, từng làm tại MB, MB Shinsei và PTF, trước đó là Giám đốc Khối Quản lý tín dụng của NCB. Bà Nguyễn Thị Thúy có hơn 22 năm kinh nghiệm tại HSBC Việt Nam, Ernst & Young Việt Nam, Deutsche Bank Việt Nam, Hong Leong Bank Việt Nam, OCB, Holborn Capital Partners, trước đó là Giám đốc Khối Quản trị Tài chính. Một người phụ trách tín dụng, một người phụ trách tài chính — hai mảng then chốt nhất của một ngân hàng đang làm sạch bảng cân đối.

HĐQT nhiệm kỳ 2025–2030: tám thành viên, hai độc lập

Tại đại hội bất thường ngày 24/12/2025, theo Báo Pháp luật Việt Nam, cổ đông bầu HĐQT nhiệm kỳ 2025–2030 gồm tám người theo chuẩn mới của Luật Các tổ chức tín dụng 2024: bà Bùi Thị Thanh Hương (Chủ tịch), bà Hoàng Thu Trang (Phó Chủ tịch), ông Dương Thế Bằng, bà Nguyễn Thị Hài Hòa, bà Trịnh Thanh Mai, ông Tạ Kiều Hưng (Tổng giám đốc), cùng hai thành viên HĐQT độc lập là bà Đỗ Thị Thu Hương và bà Lâm Thùy Dung. Ban kiểm soát có năm thành viên: bà Đỗ Thị Đức Minh (Trưởng ban), bà Phạm Thị Hiền, ông Lê Văn Quý, bà Vũ Kim Phượng và ông Nguyễn Việt Sơn. Bà Phạm Thị Hiền từng là Phó tổng giám đốc NCB (theo VietNamNet năm 2023), nay là Phó trưởng Ban kiểm soát. Cũng tại đại hội này, cổ đông thông qua việc gia hạn thời gian hoạt động của ngân hàng lên 99 năm.

Việc Tổng giám đốc ngồi trong HĐQT là thông lệ phổ biến ở ngân hàng Việt Nam, giúp nối chiến lược với điều hành. Mặt trái là ranh giới giữa người giám sát và người được giám sát mỏng hơn. Hai thành viên độc lập trên tổng tám người là mức đáp ứng quy định hiện hành; nhà đầu tư quan tâm quản trị có thể theo dõi thêm báo cáo của thành viên độc lập và Ban kiểm soát trong báo cáo thường niên, nhất là phần về giao dịch với bên liên quan — thứ mà với bất kỳ ngân hàng nào đang tăng trưởng tín dụng nhanh cũng đáng đọc kỹ.

22 nhà đầu tư của đợt phát hành năm 2026: đọc danh sách thế nào cho đúng

Ngay sau khi hoàn tất đợt phát hành 1 tỷ cổ phiếu, NCB công bố danh sách 22 nhà đầu tư tham gia. (Danh sách dự kiến công bố ngày 21/5/2026 được Mekong ASEAN mô tả gồm 20 cá nhân và 2 tổ chức, còn Dân trí ngày 1/7/2026 viết cả 22 là nhà đầu tư cá nhân; bài này gọi chung là nhà đầu tư chuyên nghiệp.) Theo Tuổi Trẻ, VietNamNet và Dân trí, sau đợt phát hành cả 22 người đều sở hữu trên 1% vốn điều lệ, và tổng cộng nắm khoảng 75,4% vốn. Mười người sở hữu từ 4,7% đến 4,9% — tức đều dưới ngưỡng 5%, mức mà từ đó một cá nhân được xem là cổ đông lớn theo Luật Chứng khoán. Luật Các tổ chức tín dụng 2024 yêu cầu ngân hàng công bố danh sách cổ đông sở hữu từ 1% vốn điều lệ, nên danh sách này được công khai.

Có ba cách đọc bảng này mà vwealth nghĩ là hữu ích. Thứ nhất, đây là số cổ phiếu sau phát hành, không phải số mua trong đợt; nhiều người trong danh sách đã là cổ đông từ các đợt trước. Tổng 22 người nắm khoảng 75,4% trong khi đợt phát hành chỉ chiếm 1 tỷ trên khoảng 2,928 tỷ cổ phiếu (khoảng 34%, ước tính của vwealth), nghĩa là phần lớn tỷ lệ còn lại đến từ cổ phần họ đã có. Thứ hai, việc Chủ tịch, Phó Chủ tịch, thành viên HĐQT và Ban kiểm soát cùng bỏ tiền mua ở giá 10.000 đồng — cao hơn giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu mà ban lãnh đạo nêu — là tín hiệu “cùng chịu rủi ro” mà nhiều nhà đầu tư coi trọng. Thứ ba, khi khoảng ba phần tư vốn nằm trong tay 22 người, phần còn lại cho hàng vạn cổ đông khác chỉ khoảng một phần tư; điều này ảnh hưởng trực tiếp tới thanh khoản và cách giá cổ phiếu phản ứng, sẽ được phân tích ở chương 5.

Bảng trên chỉ ghi những gì ngân hàng và báo chí đã công bố. vwealth không suy đoán về quan hệ giữa các nhà đầu tư với nhau hay với tổ chức nào; nếu có quan hệ thuộc diện phải công bố (người có liên quan), thông tin đó sẽ xuất hiện trong báo cáo quản trị và danh sách cổ đông lớn mà ngân hàng định kỳ gửi HNX. Đó là nguồn bạn nên đọc trực tiếp.

Quan hệ hợp tác với Sun Group: những gì đã được công bố

Tên Sun Group xuất hiện nhiều lần trong câu chuyện NCB, nên bạn cần biết chính xác những gì đã công bố. Một, Chủ tịch NCB từng là Tổng giám đốc Sun Group trước khi về ngân hàng (VietNamNet, 2021). Hai, ngày 14/10/2021 NCB và Sun Group ký thỏa thuận hợp tác toàn diện, với mục tiêu theo lời Chủ tịch NCB là tiếp cận tệp khách hàng giá trị, đặc biệt khách hàng cá nhân cao cấp. Ba, trong đợt chào bán cho cổ đông hiện hữu tháng 3/2022, Công ty TNHH Đầu tư Tập đoàn Mặt Trời — doanh nghiệp trong hệ sinh thái Sun Group — mua 737.444 cổ phiếu phân phối lại, nâng sở hữu lên 827.780 cổ phiếu, tương đương 0,15% vốn lúc đó (CafeF). Bốn, về sản phẩm, NCB đưa các chương trình đặc quyền thuộc hệ sinh thái Sun Group – NCB – Visa vào gói dịch vụ cho khách hàng và đối tác, và tích hợp giải pháp thanh toán iziPay vào nền tảng dữ liệu du lịch Visit Vietnam do Sun Group vận hành. Năm, trong thỏa thuận với Petrolimex ký ngày 22/9/2026, NCB cho biết sẽ ưu tiên bố trí vốn cho các dự án xăng dầu của Petrolimex và đơn vị thành viên có sự tham gia của Sun Group. Sáu, tuyến đường nối sân bay Gia Bình với Hà Nội mà NCB làm đầu mối thu xếp vốn (tháng 9/2026) do Sun Group làm chủ đầu tư, theo Người Quan Sát.

Với nhà đầu tư, cách tiếp cận hợp lý là coi Sun Group như một đối tác kinh doanh lớn của NCB — nguồn khách hàng cao cấp, dự án du lịch, hạ tầng — và theo dõi mức độ tập trung tín dụng của ngân hàng vào từng nhóm khách hàng qua thuyết minh báo cáo tài chính. Đây là câu hỏi bạn nên đặt ra với mọi ngân hàng có đối tác chiến lược lớn, không riêng NCB.

Cổ tức: vì sao NCB chưa chia và khi nào mới có thể

Nếu bạn tìm cổ phiếu ngân hàng để nhận cổ tức, NVB hiện không phải lựa chọn. Tại đại hội năm 2026, ban lãnh đạo cho biết lợi nhuận sau thuế năm 2025 bằng không do ngân hàng chủ động trích lập dự phòng và thoái lãi dự thu để đẩy nhanh phương án cơ cấu lại, nên không phân phối lợi nhuận hay trích lập các quỹ. Kế hoạch năm 2026 mà đại hội ngày 2/4/2026 thông qua cũng ghi rõ: toàn bộ lợi nhuận trước PACCL (mục tiêu 1.416 tỷ đồng) sẽ được dùng để xử lý tồn tại tài chính theo lộ trình. Các chỉ tiêu quy mô đi kèm gồm tổng tài sản khoảng 189.912 tỷ đồng (tăng 16%), huy động khách hàng 158.685 tỷ đồng (tăng 20%) và dư nợ cho vay 131.686 tỷ đồng (tăng 35%), kèm lưu ý các chỉ tiêu tăng trưởng có thể điều chỉnh theo hạn mức tín dụng Ngân hàng Nhà nước giao (CafeF). Đến 30/6/2026, tổng tài sản đã đạt khoảng 198.896 tỷ đồng và dư nợ khoảng 133.527 tỷ đồng, tức hai chỉ tiêu quy mô này đã vượt kế hoạch cả năm chỉ sau sáu tháng.

Ngoài chuyện lợi nhuận, còn một rào cản kỹ thuật: NCB vẫn có lỗ lũy kế. Theo báo cáo tài chính hợp nhất, lợi nhuận sau thuế chưa phân phối là âm khoảng 5.764 tỷ đồng tại 31/12/2025 và âm khoảng 5.037 tỷ đồng tại 30/6/2026 — tức lãi nửa đầu 2026 mới bù được một phần. Theo văn bản NCB gửi Ủy ban Chứng khoán và HNX (CafeLand đưa tin), cổ phiếu vẫn trong diện cảnh báo theo thông báo số 3954/TB-SGDHN ngày 4/9/2025 của HNX vì lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên báo cáo tài chính hợp nhất là số âm. Ngân hàng không thể chia cổ tức khi còn lỗ lũy kế. Nói cách khác, trước khi nghĩ tới cổ tức, NCB phải đi qua ba bước: hoàn thành xử lý tồn đọng theo PACCL, bù đắp hết lỗ lũy kế, rồi mới tới lợi nhuận có thể phân phối. Theo mốc ban lãnh đạo nêu, sớm nhất cũng là sau năm 2027. Đây là cổ phiếu của câu chuyện tăng giá trị, không phải cổ phiếu thu nhập.

Một điểm đáng chú ý khác: theo lời Chủ tịch tại đại hội 2026, vì đang thực hiện đề án cơ cấu lại nên NCB chưa đủ điều kiện phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu. Đó là lý do ba năm liên tiếp ngân hàng tăng vốn bằng phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư chuyên nghiệp, và cổ đông nhỏ không có cơ hội mua thêm để giữ nguyên tỷ lệ sở hữu. Theo CafeF, ban lãnh đạo cho biết sau khi hoàn thành toàn bộ các chỉ tiêu trong đề án, ngân hàng sẽ tiếp tục mời gọi nhà đầu tư và tiến tới phát hành cho cổ đông hiện hữu khi đủ điều kiện theo quy định. Chúng ta sẽ quay lại hệ quả của điều này ở chương 5.

NCB kiếm tiền bằng gì: tín dụng dự án, khách hàng cao cấp và một “mảng” đặc biệt là thu hồi nợ cũ

Một ngân hàng bình thường kiếm tiền theo công thức quen thuộc: huy động tiền gửi với lãi suất thấp, cho vay với lãi suất cao hơn, cộng thêm phí dịch vụ. NCB cũng vậy, nhưng có hai điểm đặc thù. Thứ nhất, tốc độ cho vay rất nhanh nhờ được Ngân hàng Nhà nước giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 35% mỗi năm trong thời gian tái cơ cấu, trong khi mức giao bình quân cho các tổ chức tín dụng năm 2026 khoảng 15%, theo lời Chủ tịch NCB. Thứ hai, một phần công việc hằng ngày của ngân hàng là thu hồi và xử lý những khoản nợ cũ — thứ không tạo ra tăng trưởng nhưng quyết định lợi nhuận tương lai. Chương này bóc từng mảng.

Cho vay doanh nghiệp, chuỗi cung ứng và dự án hạ tầng

Nếu đọc các thông cáo của NCB trong năm 2026, bạn sẽ thấy trọng tâm dịch chuyển rõ rệt sang tín dụng doanh nghiệp và dự án. Ngân hàng cho biết đang tài trợ chuỗi cung ứng cho hơn 180 doanh nghiệp với quy mô tín dụng hàng nghìn tỷ đồng và cung cấp vốn cho khoảng 70 dự án trên cả nước. Các dự án được nêu tên gồm hạ tầng phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc (trung tâm hội nghị, nhà hát, công viên), dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng – Khánh Hội và cây xanh ven sông Sài Gòn, Quảng trường Trung tâm và Trung tâm Hành chính TP.HCM, cầu Trần Hưng Đạo ở Hà Nội. Ngày 12/9/2026, NCB ký thỏa thuận với Công ty TNHH Đầu tư Hạ tầng và Đô thị Bắc Hà Nội, làm ngân hàng đầu mối thu xếp vốn cho tuyến đường kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội — dự án dài khoảng 13,55 km, tổng nhu cầu vốn khoảng 17.000 tỷ đồng, trong đó NCB dự kiến cấp hạn mức tín dụng tối thiểu 6.800 tỷ đồng đến hết năm 2027.

Kế hoạch dùng vốn của đợt phát hành dự kiến năm 2027 càng cho thấy hướng đi này. Theo nghị quyết HĐQT, trong 33.000 tỷ đồng dự kiến thu, 20.000 tỷ đồng dành cấp tín dụng cho các dự án, công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia; 5.000 tỷ đồng cho doanh nghiệp xây lắp và cung ứng; 5.000 tỷ đồng cho du lịch và giải trí; chỉ 3.000 tỷ đồng cho nhu cầu đời sống, tiêu dùng cá nhân. Nói cách khác, khoảng 90% phần vốn mới dự kiến chảy vào doanh nghiệp và dự án (ước tính của vwealth từ các con số trên).

Tín dụng dự án hạ tầng có mặt mạnh: quy mô khoản vay lớn nên chi phí xử lý trên mỗi đồng dư nợ thấp, có thể gắn với dòng tiền từ ngân sách hoặc từ các chủ đầu tư lớn. Nhưng nó cũng có ba điểm yếu mà nhà đầu tư cổ phiếu ngân hàng nên biết. Một là thời hạn dài, nên ngân hàng phải dùng nguồn vốn trung và dài hạn, trong khi tiền gửi phần lớn là ngắn hạn. Hai là tập trung: vài khách hàng lớn có thể chiếm tỷ trọng đáng kể trong dư nợ, một sự cố ở một dự án cũng đủ làm lệch cả năm. Ba là biên lãi: cạnh tranh cho các dự án có chủ đầu tư mạnh thường rất gắt, lãi suất cho vay không cao. Lợi nhuận của mô hình này phụ thuộc vào việc ngân hàng giữ được chi phí vốn thấp — và đó chính là chỗ vốn điều lệ lớn phát huy tác dụng, như bà Hương lý giải: vốn điều lệ gần 30.000 tỷ có “chi phí 0%” thay vì phải trả khoảng 8% một năm như tiền huy động.

Xây dựng và bất động sản: hơn một phần ba dư nợ

Theo báo Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp từ báo cáo năm 2025 của ngân hàng, đến 31/12/2025 dư nợ cho vay của NCB đạt 97.544 tỷ đồng, trong đó tín dụng vào lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản lên tới 36.903 tỷ đồng, chiếm 37,8% tổng dư nợ, tăng hơn 8.500 tỷ đồng so với năm 2024. Sáu tháng sau, theo Nhà đầu tư, dư nợ lĩnh vực xây dựng và kinh doanh bất động sản đạt 52.624 tỷ đồng, tăng 42,5% và chiếm khoảng 39% tổng dư nợ. Các cách phân nhóm ngành giữa các nguồn có thể khác nhau, nên bạn nên đọc thẳng thuyết minh “cơ cấu dư nợ theo ngành” trong báo cáo tài chính khi so sánh qua các kỳ.

Tỷ trọng này thuộc nhóm cao trong ngành ngân hàng Việt Nam. Điều đó không tự động có nghĩa là rủi ro — một khoản vay xây dựng hạ tầng có nguồn trả nợ từ ngân sách khác xa một khoản vay đầu cơ đất nền. Nhưng nó có nghĩa là kết quả kinh doanh của NCB gắn chặt với chu kỳ xây dựng – bất động sản và đầu tư công. Khi thị trường bất động sản hồi phục và giải ngân đầu tư công mạnh, danh mục này là động lực; khi chu kỳ đảo chiều như 2022–2023, nó thành nguồn nợ xấu. Lịch sử NCB đã chứng kiến điều thứ hai hai lần.

Một chi tiết di sản đáng nhắc: NCB đang nắm 203 triệu cổ phần Bamboo Airways — tài sản bảo đảm mà Tập đoàn FLC dùng cho các khoản vay của Bamboo Airways tại NCB. Theo Chủ tịch NCB tại đại hội ngày 29/3/2025 (VnExpress), ngân hàng đã tìm được đối tác đặt mua số cổ phần này với số tiền dự kiến đủ bù toàn bộ gốc và lãi của khoản vay, nhưng đối tác xin gia hạn thanh toán muộn nhất đến năm 2026. Đây là một khoản bạn nên theo dõi khi đọc báo cáo cuối năm 2026: nếu giao dịch hoàn tất, một phần tồn đọng được xử lý; nếu không, ngân hàng sẽ phải tính phương án khác.

Khách hàng cá nhân: thẻ đồng thương hiệu, Digital Wealth và thanh toán du lịch

Mảng bán lẻ của NCB không chạy đua số lượng như các ngân hàng lớn, mà chọn phân khúc: khách hàng cá nhân có thu nhập cao và du khách. Ngân hàng gắn sản phẩm thẻ và tài khoản với các chương trình đặc quyền trong hệ sinh thái Sun Group – NCB – Visa (du lịch, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí), bên cạnh dòng thẻ NCB Visa Tự Hào ra mắt năm 2025. Ở kênh số, chiến lược Digital Wealth gồm chi nhánh số (Digital Branch) không giấy tờ, tự phục vụ, xác thực sinh trắc học, và ứng dụng Super App gom mọi dịch vụ ngân hàng trên điện thoại.

Mảng thanh toán có một góc riêng: du lịch. NCB tích hợp giải pháp thanh toán iziPay vào nền tảng Visit Vietnam — nền tảng dữ liệu du lịch quốc gia ra mắt ngày 20/12/2025, do Sun Group vận hành dưới sự bảo trợ của Chính phủ, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam và Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia — phối hợp cùng Hiệp hội Dữ liệu Quốc gia và Visa, để du khách đặt dịch vụ và thanh toán trực tiếp (Tuổi Trẻ). Ý tưởng là biến thanh toán thành lợi thế cạnh tranh của du lịch, và biến du khách thành nguồn phí dịch vụ cho ngân hàng.

Bạn nên nhìn mảng này với kỳ vọng vừa phải. Theo báo cáo tài chính quý II/2026, lãi thuần từ dịch vụ của NCB trong quý khoảng 72 tỷ đồng, trong khi thu nhập lãi thuần khoảng 1.033 tỷ đồng; cộng cả sáu tháng, lãi thuần dịch vụ khoảng 180 tỷ đồng. Cả năm 2025, lãi thuần dịch vụ gần 189 tỷ đồng so với thu nhập lãi thuần hơn 2.371 tỷ đồng. Tức là dịch vụ mới đóng góp một phần nhỏ trong thu nhập. Câu chuyện thẻ, số hoá và thanh toán du lịch có thể là động lực dài hạn, nhưng trong vài năm tới, lợi nhuận NCB vẫn do tín dụng quyết định.

Nguồn vốn: tiền gửi, giấy tờ có giá và tỷ lệ CASA dưới 10%

Muốn cho vay nhanh, phải huy động nhanh. Cuối năm 2025, tiền gửi khách hàng của NCB đạt 127.403 tỷ đồng, tăng 33% trong năm; tính cả giấy tờ có giá, tổng huy động theo số ngân hàng báo cáo đại hội khoảng 131.937 tỷ đồng. Đến 30/6/2026, huy động từ khách hàng (gồm tiền gửi và giấy tờ có giá) vượt 150.000 tỷ đồng. Tiền gửi không kỳ hạn — CASA, loại tiền gửi rẻ nhất vì ngân hàng gần như không phải trả lãi — đạt khoảng 11.430 tỷ đồng cuối 2025 và khoảng 11.889 tỷ đồng giữa năm 2026.

Chia hai con số cho nhau, CASA của NCB chỉ chiếm khoảng 8–9% tiền gửi khách hàng (ước tính của vwealth). Ngay cả mục tiêu năm 2026 là 15.312 tỷ đồng CASA (tăng 33%) cũng chỉ tương ứng khoảng 9,6% mục tiêu huy động 158.685 tỷ đồng (ước tính của vwealth). Để so sánh, các ngân hàng bán lẻ mạnh trong series của vwealth như MSB có tỷ lệ CASA cao hơn nhiều. CASA thấp nghĩa là chi phí vốn của NCB cao hơn mặt bằng, và biên lãi ròng (NIM) phụ thuộc nhiều vào việc ngân hàng cho vay được ở mức lãi suất cao — thường đồng nghĩa với khách hàng rủi ro hơn — hoặc vào việc dùng vốn chủ sở hữu lớn để bù chi phí.

Đây là lý do lời giải thích của Chủ tịch NCB về “vốn điều lệ chi phí 0%” quan trọng với luận điểm đầu tư. Khi vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng lớn trong nguồn vốn, ngân hàng không phải trả lãi cho phần đó, nên NIM có thể giữ được ngay cả khi CASA thấp. Nhưng cái giá của vốn chủ sở hữu không phải bằng 0 với cổ đông: họ đòi hỏi lợi nhuận trên vốn (ROE). Vốn càng lớn thì ngân hàng càng phải tạo ra nhiều lợi nhuận hơn để ROE không bị pha loãng. Đây là sợi chỉ nối chương này với chương định giá.

Thu hồi nợ cũ và tài sản chờ xử lý: “mảng kinh doanh” không ai muốn có

Ở một ngân hàng đang tái cơ cấu, thu hồi nợ cũ gần như là một mảng kinh doanh riêng. Năm 2024, theo Tổng giám đốc NCB, tổng nợ xấu thu hồi được (cả gốc và lãi) khoảng 7.000 tỷ đồng, vượt khoảng 130% mức cam kết trong PACCL. Năm 2025, ngân hàng đặt mục tiêu thu hồi tối thiểu 3.600 tỷ đồng; theo Nhà đầu tư, tại đại hội bất thường ngày 24/12/2025 ngân hàng cho biết đã xử lý tối thiểu 3.669 tỷ đồng nợ xấu và nợ tồn đọng trong năm. Tại đại hội thường niên 2026, Tổng giám đốc Tạ Kiều Hưng nói hai năm qua NCB xử lý nợ xấu và tài sản tồn đọng vượt 112% kế hoạch, nhưng thừa nhận quá trình vẫn nhiều khó khăn, nhất là về pháp lý và sức hấp dẫn của tài sản với nhà đầu tư (VnExpress).

Mảng này có một đặc điểm thú vị: nó có thể tạo ra lợi nhuận bất thường trong tương lai. Theo CafeF, bà Hương giải thích rằng sau năm 2026, ngân hàng sẽ tiếp tục xử lý tồn đọng bằng lợi nhuận kinh doanh và có thể dùng một phần vốn điều lệ để làm sạch bảng cân đối; trường hợp thu hồi được những khoản nợ đã xử lý bằng vốn tự có, ngân hàng sẽ ghi nhận lợi nhuận bất thường. Nói đơn giản: những khoản đã “xoá” khỏi sổ, nếu đòi lại được, sẽ quay về thành lợi nhuận. Đây là một nguồn “upside” (khả năng tăng) có thật của câu chuyện turnaround — nhưng không ai đoán trước được quy mô và thời điểm, nên bạn không nên đưa nó vào kỳ vọng cơ sở.

Mảng nào nuôi mảng nào? Vốn điều lệ mới và tiền gửi nuôi tín dụng doanh nghiệp – dự án; tín dụng tạo ra thu nhập lãi; thu nhập lãi được dùng để trích lập dự phòng và thoái lãi dự thu cho các khoản cũ. Chừng nào quá trình làm sạch chưa xong, lợi nhuận kế toán vẫn bị “hút” về vòng xử lý tồn đọng. Con hào (moat) của NCB, nếu có, không nằm ở công nghệ hay mạng lưới — những thứ ngân hàng nào cũng có — mà nằm ở hai thứ đặc thù của giai đoạn tái cơ cấu: hạn mức tín dụng cao hơn mặt bằng và vốn chủ sở hữu tăng rất nhanh. Cả hai đều là lợi thế có thời hạn, sẽ nhạt dần khi NCB trở về “đường đua bình thường”.

Sức khỏe tài chính: đọc số NCB trước khi quyết định có nên mua cổ phiếu NVB

Đọc báo cáo tài chính của một ngân hàng bình thường đã khó; đọc báo cáo của một ngân hàng đang tái cơ cấu còn khó hơn, vì nhiều con số quen thuộc bị “bẻ cong” bởi quá trình làm sạch. Lợi nhuận có thể gần bằng không trong khi hoạt động kinh doanh tốt lên thật; tỷ lệ nợ xấu có thể giảm mạnh trong khi số nợ xấu tuyệt đối gần như đứng yên. Chương này dạy bạn đọc đúng từng con số của NCB. Nếu cần ôn lại khái niệm, bài định giá cổ phiếu ngân hàng và bài P/E, P/B, ROE, ROA trên vwealth là điểm khởi đầu tốt.

Lợi nhuận “trước PACCL” và lợi nhuận kế toán: hai con số phải đọc cùng nhau

NCB công bố hai loại lợi nhuận. Loại thứ nhất là lợi nhuận kế toán — con số trên báo cáo kết quả kinh doanh, sau khi đã trừ mọi chi phí dự phòng và đã thoái lãi dự thu theo phương án cơ cấu lại. Loại thứ hai là “lợi nhuận trước phương án cơ cấu lại” — lợi nhuận nếu chưa tính các khoản xử lý tồn đọng. Năm 2025 cho thấy khoảng cách giữa hai con số lớn thế nào: lợi nhuận trước PACCL khoảng 947 tỷ đồng, trong khi lợi nhuận sau thuế kế toán chỉ 78 triệu đồng. Gần như toàn bộ lợi nhuận kinh doanh đã được dùng để làm sạch.

Diễn biến theo quý năm 2025 càng minh hoạ rõ. Sau chín tháng, theo VnExpress, lợi nhuận sau thuế lũy kế hơn 652 tỷ đồng. Nhưng riêng quý IV, ngân hàng trích lập thêm 421 tỷ đồng dự phòng rủi ro tín dụng, chi phí hoạt động trong quý lên 717 tỷ đồng, và lỗ ròng khoảng 652 tỷ đồng, kéo lợi nhuận cả năm về gần bằng không. Đây không phải chuyện kinh doanh xấu đi đột ngột; đó là lựa chọn dùng lợi nhuận để xử lý tồn đọng, đúng như cam kết “sử dụng toàn bộ lợi nhuận để thực hiện PACCL”.

Hệ quả cho nhà đầu tư: đừng định giá NCB bằng P/E của lợi nhuận kế toán những năm tái cơ cấu — con số đó bị ban lãnh đạo chủ động “nén” xuống. Cũng đừng nhân lợi nhuận trước PACCL với một hệ số P/E ngành rồi gọi là giá trị hợp lý — vì phần tồn đọng chưa xử lý vẫn là một khoản nợ thật với cổ đông. Cách hợp lý hơn là theo dõi cả hai con số, và đặc biệt là khoảng cách giữa chúng thu hẹp nhanh hay chậm. Khi khoảng cách về gần 0, nghĩa là phần lớn tồn đọng đã được xử lý.

Chuỗi kết quả 2022 – nửa đầu 2026

Hai điểm bạn nên rút ra từ bảng. Thứ nhất, bước ngoặt đến từ thu nhập lãi thuần: năm 2024 thu nhập lãi thuần âm hơn 1.782 tỷ đồng (do thoái lãi dự thu), năm 2025 dương hơn 2.371 tỷ đồng, và riêng quý II/2026 đã khoảng 1.033 tỷ đồng. Thứ hai, chi phí hoạt động năm 2025 giảm khoảng 40%, từ khoảng 3.392 tỷ đồng năm 2024 xuống khoảng 2.044 tỷ đồng, theo số liệu báo cáo tài chính do VNDirect tổng hợp. Sang nửa đầu 2026, theo Người Quan Sát, chi phí hoạt động tăng 13,8% nhưng tổng thu nhập hoạt động tăng 40,2%, đưa tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) sáu tháng xuống khoảng 46,6%; lợi nhuận trước dự phòng sáu tháng khoảng 1.123 tỷ đồng, gấp khoảng 1,6 lần cả năm 2025. Thu nhập tăng, chi phí giảm — đó là “động cơ” của turnaround. Câu hỏi còn lại là bao nhiêu phần của động cơ đó sẽ phải tiếp tục dùng cho việc làm sạch trong nửa cuối 2026 và 2027. Kinh nghiệm quý IV/2025 cho thấy lợi nhuận nửa đầu năm không nhất thiết giữ nguyên tới cuối năm.

Nợ xấu: từ 19,5% xuống 6,43% — nhưng hãy nhìn cả mẫu số

Tỷ lệ nợ xấu là tỷ lệ các khoản vay nhóm 3, 4, 5 (dưới tiêu chuẩn, nghi ngờ, có khả năng mất vốn) trên tổng dư nợ. Cuối năm 2024, tỷ lệ nợ xấu của NCB vào khoảng 19,5% (ước tính của vwealth: nợ xấu cuối 2025 là 8.416 tỷ, theo Nông nghiệp và Môi trường giảm 39,4% so với cùng kỳ, trên dư nợ 71.175 tỷ cuối 2024). Cuối năm 2025, theo thuyết minh báo cáo tài chính, nợ nhóm 3–5 khoảng 8.417 tỷ đồng (nhóm 3 khoảng 143 tỷ, nhóm 4 khoảng 370 tỷ, nhóm 5 khoảng 7.903 tỷ) trên dư nợ 97.545 tỷ đồng, tức tỷ lệ khoảng 8,63%; một số báo ghi 8,27% hoặc 8,4%, có thể do cách tính hoặc làm tròn khác. Đến 30/6/2026, nợ xấu nhóm 3–5 là 8.592 tỷ đồng (nhóm 3 khoảng 334 tỷ, nhóm 4 khoảng 267 tỷ, nhóm 5 khoảng 7.991 tỷ), tỷ lệ 6,43%, theo báo cáo tài chính quý II/2026 và Người Quan Sát.

Đọc kỹ, bạn sẽ thấy trong nửa đầu 2026 số nợ xấu tuyệt đối không giảm mà còn tăng khoảng 175 tỷ đồng; tỷ lệ giảm là nhờ dư nợ tăng rất nhanh — gần 36.000 tỷ đồng chỉ trong sáu tháng, từ 97.545 lên 133.527 tỷ đồng. Đây là hiện tượng “pha loãng nợ xấu bằng tăng trưởng”: mẫu số lớn lên thì phân số nhỏ đi. Nó không xấu nếu các khoản vay mới thật sự tốt — nợ nhóm 1 tăng từ 88.446 lên 124.236 tỷ đồng, chiếm hơn 99% phần tăng thêm của dư nợ; nợ nhóm 2 (cần chú ý) chỉ khoảng 699 tỷ đồng, tương đương khoảng 0,5% dư nợ (ước tính của vwealth). Nhưng bạn cần nhớ: các khoản vay mới chưa có thời gian để “già”, và nợ xấu thường lộ ra sau 12–24 tháng.

Để đặt vào bối cảnh: theo báo cáo của TCBS Research (Dân Việt đưa tin), cuối quý II/2026 tỷ lệ nợ xấu chung của 27 ngân hàng niêm yết khảo sát khoảng 2,01%; NCB với 6,43% cao hơn ba lần mức này, dù TCBS cũng xếp NVB vào nhóm giảm tỷ lệ nợ xấu mạnh nhất so với cùng kỳ. Nợ xấu của NCB tập trung rất nhiều ở nhóm 5 — tại 30/6/2026, nợ nhóm 5 khoảng 7.991 tỷ trên 8.592 tỷ đồng nợ xấu, tức khoảng 93% (ước tính của vwealth từ báo cáo tài chính). Nợ nhóm 5 phải trích lập dự phòng cụ thể tới 100% phần không có tài sản bảo đảm, nên tỷ trọng này cao nghĩa là nhu cầu trích lập còn lớn. Mục tiêu của PACCL là đưa tỷ lệ nợ xấu về ngưỡng an toàn; bạn nên theo dõi xem mốc dưới 3% đạt được vào khi nào.

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu dưới 20%: con số cần theo dõi nhất

Tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) là số dự phòng rủi ro tín dụng chia cho tổng nợ xấu. Nó trả lời câu hỏi: nếu toàn bộ nợ xấu mất trắng, ngân hàng đã “để dành” được bao nhiêu phần trăm để bù? Theo Người Quan Sát và báo cáo tài chính, dự phòng rủi ro cho vay khách hàng của NCB tăng từ 1.242 tỷ đồng cuối 2025 lên 1.622 tỷ đồng giữa 2026, nâng tỷ lệ bao phủ từ khoảng 14,75% lên 18,87%. Theo TCBS Research, tỷ lệ bao phủ bình quân của 27 ngân hàng niêm yết giảm từ 82,9% cuối 2025 xuống 78,8% cuối quý II/2026 — mức của NCB chỉ bằng khoảng một phần tư con số bình quân này.

Vì sao NCB có thể giữ tỷ lệ bao phủ thấp như vậy? Có hai lý do thường gặp. Một là nhiều khoản nợ xấu có tài sản bảo đảm, và theo quy định, ngân hàng được trừ giá trị tài sản bảo đảm khi tính dự phòng cụ thể — như trường hợp 203 triệu cổ phần Bamboo Airways. Hai là ngân hàng đang thực hiện PACCL, nên việc trích lập có thể được phân bổ theo lộ trình đã được phê duyệt — thuyết minh báo cáo tài chính quý II/2026 ghi rõ việc trích lập dự phòng cho các khoản nợ đã bán nhưng chưa thu được tiền (gồm nợ bán cho VAMC) được thực hiện theo năng lực tài chính của ngân hàng, theo lộ trình tới năm 2030 trong phương án cơ cấu lại. Cả hai đều hợp lệ, nhưng đều có nghĩa là một phần rủi ro vẫn nằm trên bảng cân đối: nếu tài sản bảo đảm bán được thấp hơn giá trị đã ghi nhận, ngân hàng phải trích thêm, và lợi nhuận tương lai sẽ bị ảnh hưởng.

Ví dụ minh hoạ với số tròn: giả sử một ngân hàng có 8.600 tỷ nợ xấu và 1.600 tỷ dự phòng. Nếu cuối cùng thu hồi được 60% giá trị nợ xấu nhờ bán tài sản bảo đảm, khoản mất là 40% × 8.600 = 3.440 tỷ, tức còn thiếu khoảng 1.840 tỷ so với dự phòng đã có — phần này sẽ đi qua báo cáo kết quả kinh doanh các năm sau. Nếu thu hồi được 80%, khoản mất chỉ 1.720 tỷ, gần khớp dự phòng. Tỷ lệ thu hồi thực tế của NCB là bao nhiêu, không ai biết trước; đó là lý do tỷ lệ bao phủ là con số cần theo dõi mỗi quý.

Vốn chủ sở hữu, lỗ lũy kế, giá trị sổ sách và chi phí vận hành

Vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu là hai khái niệm khác nhau, và với NCB khoảng cách giữa chúng là chuyện đáng chú ý. Vốn điều lệ là tổng mệnh giá cổ phiếu đã phát hành; vốn chủ sở hữu là vốn điều lệ cộng các quỹ và lợi nhuận giữ lại, trừ đi lỗ lũy kế. Khi NCB có lỗ lũy kế hàng nghìn tỷ đồng, vốn chủ sở hữu thấp hơn vốn điều lệ, và giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu thấp hơn mệnh giá 10.000 đồng. Theo lời Chủ tịch tại đại hội 2026, giá trị sổ sách cuối năm 2024–2025 khoảng 7.000 đồng/cổ phiếu, thời kỳ thấp nhất chỉ khoảng 5.500 đồng. Số trên báo cáo tài chính khớp với mô tả này: vốn chủ sở hữu hợp nhất khoảng 13.593 tỷ đồng cuối 2025 và 14.320 tỷ đồng tại 30/6/2026, trong khi vốn điều lệ ghi sổ khi đó là 19.280 tỷ đồng.

Về an toàn vốn, NCB cho biết việc tăng vốn lên 29.280 tỷ đồng giúp ngân hàng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về tỷ lệ an toàn vốn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước; đợt tăng vốn năm 2025 được mô tả là để đáp ứng quy định về tỷ lệ an toàn vốn theo Thông tư 41/2016. vwealth không tìm được con số hệ số an toàn vốn (CAR) cụ thể được công bố rộng rãi, nên bạn nên tra trực tiếp trong thuyết minh báo cáo tài chính hoặc báo cáo thường niên. Một cách nhìn thô: bà Hương nói vốn điều lệ gần 30.000 tỷ đồng trên tổng dư nợ dự kiến khoảng 130.000 tỷ cuối năm là “một điểm đệm tài chính vô cùng vững chắc” — nhưng bạn cần nhớ vốn chủ sở hữu thực tế thấp hơn vốn điều lệ vì còn lỗ lũy kế.

Chi phí vận hành là điểm sáng rõ nhất. Theo Chủ tịch, tỷ lệ chi phí trên thu nhập (CIR) năm 2021 hơn 60% và đã giảm dần hằng năm, tiệm cận các ngân hàng cùng quy mô. Mạng lưới từ khoảng 90 điểm giao dịch năm 2021 giảm còn hơn 60 điểm; dư nợ tăng hơn ba lần nhưng số nhân sự lại thấp hơn. Cuối 2025, NCB có 2.293 nhân sự, thu nhập bình quân khoảng 39,83 triệu đồng/người/tháng theo số ngân hàng công bố do Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp — ngang nhóm ngân hàng tư nhân trả lương cao. Ít người hơn, trả lương cao hơn, đầu tư công nghệ nhiều hơn: đây là công thức tinh gọn điển hình của tái cơ cấu.

Tám câu hỏi nên đặt ra mỗi khi NCB ra báo cáo

Nếu bạn quyết định theo dõi NVB, đây là danh sách kiểm tra gọn mà vwealth đề xuất. Bạn có thể dùng nó cùng bài hướng dẫn đọc báo cáo tài chính để đầu tư.

1. Lợi nhuận trước PACCL và lợi nhuận kế toán cách nhau bao xa? Khoảng cách thu hẹp nghĩa là tồn đọng đã được xử lý nhiều hơn.
2. Thu nhập lãi thuần có tiếp tục tăng không? Đây là động cơ thật của turnaround.
3. Số nợ xấu tuyệt đối đi lên hay đi xuống? Đừng chỉ nhìn tỷ lệ, vì mẫu số đang tăng rất nhanh.
4. Nợ nhóm 2 (nợ cần chú ý) có phình ra không? Đây thường là “phòng chờ” của nợ xấu tương lai.
5. Tỷ lệ bao phủ nợ xấu cải thiện bao nhiêu? Từ dưới 20% đi lên là tín hiệu tốt; đi xuống là cảnh báo.
6. Tài sản có khác và lãi dự thu còn bao nhiêu? Đây là phần “trên giấy” của bảng cân đối.
7. CASA và chi phí vốn thay đổi thế nào? Tỷ lệ CASA dưới 10% cần được cải thiện nếu ngân hàng muốn bền vững.
8. Lỗ lũy kế còn bao nhiêu và khi nào HNX đưa NVB ra khỏi diện cảnh báo? Hai mốc này mở đường cho margin, cổ tức và phát hành cho cổ đông hiện hữu.

Thị trường đón nhận cổ phiếu NVB: diện cảnh báo, thanh khoản mỏng và cái giá của pha loãng

Có những cổ phiếu mà giá phản ánh khá sát kết quả kinh doanh từng quý. NVB không thuộc nhóm đó. Trong 16 năm trên sàn, cổ phiếu này từng xuống dưới một nửa mệnh giá, rồi tăng gấp nhiều lần trong vài tháng, rồi lại rơi về quanh mệnh giá — phần lớn những cú chuyển động mạnh gắn với tin về thay đổi cổ đông, lãnh đạo và tăng vốn hơn là với lợi nhuận. Chương này giúp bạn hiểu “tính cách” của NVB và, quan trọng nhất, hiểu cổ đông nhỏ được gì, mất gì qua các đợt phát hành.

Những mốc giá lịch sử của NVB

Các mức giá dưới đây là số lịch sử, ghi kèm thời điểm; trừ khi ghi khác, đây là giá khớp lệnh chưa điều chỉnh theo dữ liệu VNDirect. Chúng giúp bạn thấy biên độ dao động của cổ phiếu chứ không phải gợi ý mua bán. Giữa năm 2016 cổ phiếu quanh 5.100–5.600 đồng, cuối 2016 – đầu 2017 có lúc chỉ khoảng 3.700–4.000 đồng, rồi có nhịp tăng lên 10.300 đồng ngày 19/6/2017 trước khi rơi lại khoảng 7.300 đồng giữa tháng 7/2017. Năm 2021, giá đi từ khoảng 10.000–11.000 đồng đầu năm lên 20.900 đồng phiên 29/7/2021 và đỉnh khoảng 37.000 đồng ngày 9/9/2021. Ngày 25/3/2022, NVB đóng cửa 35.500 đồng và dao động khoảng 27.000–41.500 đồng trong nửa đầu 2022.

Sau đó là chặng đi xuống dài. Cuối năm 2024 giá có lúc chỉ khoảng 8.300 đồng; ngày 13/6/2025, NVB đóng cửa 11.200 đồng. Phiên 1/7/2026, ngay sau khi công bố danh sách 22 nhà đầu tư, giá mở cửa 14.600 đồng và đóng cửa 14.300 đồng. Tháng 9/2026, theo Nhà đầu tư, giá tăng từ vùng 11.400 đồng lên 14.200 đồng trong vài phiên sau tin kế hoạch tăng vốn lên 62.280 tỷ; CafeF ghi nhận phiên sáng 22/9/2026 NVB có lúc tăng trần lên 14.600 đồng (+9,77%), sau bốn phiên tăng liên tiếp khoảng 24%.

Bài học từ chuỗi mốc này: người mua NVB ở vùng 30.000–40.000 đồng năm 2022 — khi thị trường kỳ vọng vào ban lãnh đạo mới — vẫn chưa hoà vốn sau bốn năm, dù ngân hàng đã thật sự thay đổi. Kỳ vọng đúng hướng nhưng trả giá quá sớm và quá cao vẫn có thể thua lỗ. Với cổ phiếu turnaround, giá mua quan trọng không kém câu chuyện.

Diện cảnh báo, không được giao dịch ký quỹ và đường thoát

Từ ngày 11/4/2024, NVB bị HNX đưa vào diện cảnh báo và danh sách chứng khoán không được giao dịch ký quỹ (margin), do lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tại 31/12/2023 trên báo cáo hợp nhất đã kiểm toán là số âm, theo Dân trí. Theo dữ liệu sự kiện của VNDirect, từ ngày 19/3/2025 cổ phiếu còn bị chuyển sang diện kiểm soát (không hạn chế giao dịch) vì lợi nhuận sau thuế hai năm 2023 và 2024 đều âm; sau khi ngân hàng có lãi trở lại, thông báo số 3954/TB-SGDHN ngày 4/9/2025 của HNX xác định cổ phiếu thuộc diện cảnh báo, do lợi nhuận sau thuế chưa phân phối trên báo cáo hợp nhất vẫn âm. Nếu bạn chưa quen với khác biệt giữa các sàn và các diện cảnh báo, bài HOSE, HNX, UPCoM khác nhau thế nào giải thích cơ bản.

Diện cảnh báo có hệ quả thực tế: không dùng được margin nghĩa là một nhóm nhà đầu tư lớn — những người giao dịch bằng tài khoản ký quỹ — không thể mua NVB bằng tiền vay; nhiều quỹ đầu tư có quy định nội bộ không nắm cổ phiếu thuộc diện cảnh báo. Cầu tự nhiên với cổ phiếu vì vậy hẹp hơn. Ngược lại, ngày NVB thoát diện cảnh báo — khi lỗ lũy kế được bù đắp hết — có thể trở thành một chất xúc tác, vì nó mở lại margin và mở rộng tập nhà đầu tư. Theo CafeLand, NCB đã gửi Ủy ban Chứng khoán và HNX văn bản về biện pháp và lộ trình khắc phục, trọng tâm là triển khai phương án cơ cấu lại, tăng trưởng tín dụng vào các phân khúc có lợi thế, xử lý nợ xấu, tối ưu chi phí vốn và tăng CASA.

Pha loãng qua từng đợt tăng vốn: ví dụ minh hoạ

Pha loãng xảy ra khi công ty phát hành thêm cổ phiếu mà bạn không mua thêm: tỷ lệ sở hữu của bạn bị thu nhỏ. Với NCB, pha loãng không phải một sự kiện mà là một chuỗi. Vì mệnh giá 10.000 đồng, số cổ phiếu lưu hành tương ứng với vốn điều lệ chia 10.000 đồng. Bảng dưới đây là ví dụ minh hoạ cho một cổ đông nắm 1% vốn NCB sau đợt chào bán cho cổ đông hiện hữu năm 2022 và không tham gia các đợt riêng lẻ sau đó (vì không được quyền tham gia).

Nói cách khác, trong ví dụ minh hoạ này, sau bốn đợt phát hành riêng lẻ — nếu kế hoạch 2027 hoàn tất — tỷ lệ sở hữu của cổ đông giảm hơn mười lần. So với năm 2021 khi vốn điều lệ khoảng 4.100 tỷ đồng (Chủ tịch NCB nêu con số 4.168 tỷ), số cổ phiếu năm 2026 đã gấp hơn bảy lần. Đó là cái giá rõ nhất của câu chuyện turnaround: cổ đông cũ không phải là người góp phần lớn vốn để cứu ngân hàng, nên cũng không giữ được phần lớn giá trị tăng thêm nếu ngân hàng thành công. Phần lớn đó thuộc về những người đã bỏ tiền trong các đợt riêng lẻ.

Pha loãng tỷ lệ sở hữu cũng kéo theo pha loãng lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (EPS). Một ví dụ minh hoạ đơn giản: nếu NCB kiếm được 1.460 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế một năm (con số giả định, gần gấp đôi lợi nhuận sáu tháng đầu 2026), EPS với 2,93 tỷ cổ phiếu khoảng 500 đồng; với 6,23 tỷ cổ phiếu chỉ khoảng 234 đồng. Để EPS giữ nguyên sau khi vốn hơn gấp đôi, lợi nhuận cũng phải hơn gấp đôi. Đó là lý do bạn không thể chỉ nhìn tốc độ tăng lợi nhuận tổng — phải chia cho số cổ phiếu.

Phát hành trên giá sổ sách: pha loãng tỷ lệ, nhưng không pha loãng giá trị sổ sách

Có một mặt khác của pha loãng mà ban lãnh đạo NCB nhấn mạnh, và nó hoàn toàn đúng về mặt số học. Khi công ty phát hành cổ phiếu mới với giá cao hơn giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu, giá trị sổ sách của mỗi cổ phiếu cũ tăng lên, không giảm. Theo Chủ tịch NCB, ba năm liên tiếp ngân hàng phát hành ở giá 10.000 đồng trong khi giá trị sổ sách khoảng 5.500–7.000 đồng; bà gọi phần chênh là “premium” mà cổ đông cũ được hưởng — tối thiểu 30% năm 2026, 40% năm trước và 50% năm trước nữa.

Ví dụ minh hoạ với giả định giá trị sổ sách 7.000 đồng: trước đợt 2026 có khoảng 1,93 tỷ cổ phiếu, vốn chủ sở hữu khoảng 13.500 tỷ đồng (1,93 tỷ × 7.000). Đợt phát hành đem về 10.000 tỷ đồng. Sau phát hành, vốn chủ sở hữu khoảng 23.500 tỷ đồng chia cho khoảng 2,93 tỷ cổ phiếu, ra khoảng 8.000 đồng mỗi cổ phiếu — cao hơn 7.000 đồng ban đầu. Đây là ước tính của vwealth với số tròn, chưa tính lợi nhuận hay lỗ phát sinh trong kỳ.

Vậy pha loãng có hại hay có lợi? Câu trả lời trung thực là cả hai, tuỳ bạn đo bằng thước nào. Đo bằng giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu: có lợi, vì vốn mới vào ở giá cao hơn sổ sách. Đo bằng tỷ lệ sở hữu và phần lợi nhuận tương lai bạn được hưởng: bạn mất phần lớn, vì người mới góp vốn chiếm phần lớn ngân hàng. Đo bằng giá thị trường: phụ thuộc thị trường định giá NCB bao nhiêu lần giá trị sổ sách. Nếu thị giá cao hơn nhiều so với 10.000 đồng, phát hành ở 10.000 đồng là bán cổ phần với giá thấp hơn thị trường — người mua riêng lẻ được lợi so với người mua trên sàn. Nếu thị giá quanh hoặc dưới 10.000 đồng, như nhiều thời điểm 2024–2025, phát hành ở 10.000 đồng là giá không tệ với cổ đông cũ. Hãy luôn so giá phát hành riêng lẻ với cả giá trị sổ sách lẫn thị giá lúc phát hành.

Tỷ lệ tự do chuyển nhượng, hạn chế chuyển nhượng và khối ngoại

Tỷ lệ tự do chuyển nhượng (free float) là phần cổ phiếu thực sự có thể mua bán tự do trên thị trường, sau khi trừ phần cổ đông lớn, người nội bộ và cổ phiếu bị hạn chế chuyển nhượng. Với NVB, con số này nhỏ hơn nhiều so với tổng số cổ phiếu lưu hành. Sau đợt 6/2026, 22 nhà đầu tư nắm khoảng 75,4% vốn; phần còn lại cho tất cả cổ đông khác khoảng 24,6% (ước tính của vwealth). Thêm vào đó, cổ phiếu phát hành riêng lẻ bị hạn chế chuyển nhượng một năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán, trừ giao dịch giữa các nhà đầu tư chuyên nghiệp — tức 750 triệu cổ phiếu đợt 10/2025 hết hạn chế khoảng tháng 10/2026 (dữ liệu VNDirect ghi ngày giao dịch bổ sung 21/10/2026), và 1 tỷ cổ phiếu đợt 6/2026 hết hạn chế khoảng cuối tháng 6/2027 (ước tính của vwealth theo thời điểm hoàn tất đợt chào bán).

Free float thấp có hai mặt. Mặt tốt: khi có tin tốt, giá có thể tăng rất nhanh vì lượng cổ phiếu sẵn sàng bán ít — đúng như chuỗi phiên tăng mạnh giữa tháng 9/2026. Mặt xấu: khi muốn bán số lượng lớn, bạn có thể phải chấp nhận giá thấp hơn nhiều; giá cũng dễ bị chi phối bởi một số ít người giao dịch lớn. Theo dữ liệu VNDirect, nửa đầu 2022 khối lượng khớp lệnh NVB phổ biến chỉ khoảng 50.000–60.000 cổ phiếu mỗi phiên (trung vị), trong khi giao dịch thỏa thuận cộng lại hơn 150 triệu cổ phiếu — một đặc điểm thường gặp ở cổ phiếu có cơ cấu sở hữu tập trung. Mỗi mốc hết hạn chế chuyển nhượng là thời điểm bạn nên chú ý khối lượng giao dịch.

Khối ngoại gần như vắng mặt. Theo dữ liệu sở hữu nước ngoài của VNDirect, tỷ lệ nhà đầu tư nước ngoài nắm NVB khoảng 3,1% vào 30/9/2024, giảm dần về khoảng 1,05% cuối quý I/2026, 0,65% cuối quý II và khoảng 0,44% theo số cập nhật cuối tháng 9/2026 — phần lớn vì số cổ phiếu tăng mạnh qua các đợt phát hành cho nhà đầu tư trong nước. Nếu bạn muốn hiểu cơ chế giới hạn sở hữu nước ngoài ở ngân hàng Việt Nam, xem bài room ngoại là gì. Với NVB, câu chuyện nâng hạng thị trường và dòng vốn ngoại chưa phải động lực trực tiếp chừng nào cổ phiếu còn trong diện cảnh báo và thanh khoản còn mỏng.

Định giá NVB và những chất xúc tác thị trường hay phản ứng

Với ngân hàng, thước đo định giá phổ biến nhất là P/B — giá cổ phiếu chia cho giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu — đọc cùng ROE. Một ngân hàng có ROE 20% bền vững xứng đáng P/B cao hơn ngân hàng ROE 8%. Với NCB, cả hai vế đều đang “chuyển động”: giá trị sổ sách tăng sau mỗi đợt phát hành trên sổ sách, còn ROE kế toán gần như bằng 0 vì lợi nhuận được dùng để làm sạch. P/B của NVB vì vậy không so trực tiếp được với các ngân hàng bình thường; thị trường đang trả giá cho kỳ vọng về ROE sau năm 2027, không phải ROE hiện tại. Bạn có thể xem P/B, ROE cập nhật trong báo cáo phân tích của vwealth.

Một ví dụ minh hoạ về cách nghĩ: giả sử sau khi hoàn thành PACCL, NCB có vốn chủ sở hữu khoảng 30.000 tỷ đồng và đạt ROE 10% — tức lợi nhuận khoảng 3.000 tỷ đồng mỗi năm. Nếu vốn tăng lên khoảng 62.000 tỷ theo kế hoạch 2027, cùng ROE 10% đòi hỏi lợi nhuận khoảng 6.200 tỷ đồng — gấp hơn bốn lần mức lợi nhuận sáu tháng đầu 2026 nhân đôi (khoảng 1.450 tỷ đồng, ước tính của vwealth). Các con số là giả định để minh hoạ quy mô thách thức, không phải dự báo. Điều bạn cần rút ra: vốn càng lớn, “bài toán ROE” càng khó.

Về tính cách cổ phiếu, lịch sử cho thấy NVB phản ứng mạnh nhất với năm loại tin: thay đổi lãnh đạo, cổ đông (như tháng 7/2021, tháng 3/2022); kế hoạch và kết quả tăng vốn (tháng 6 và tháng 9/2026); kết quả lợi nhuận quý đột biến; tin về diện cảnh báo; và các hợp đồng hợp tác lớn (như Petrolimex ngày 22/9/2026). Ngược lại, những tin nhỏ giọt như tăng trưởng CASA hay giảm CIR ít khi làm giá chuyển động, dù về dài hạn chúng mới là thứ quyết định giá trị. Nếu đầu tư dài hạn, hãy chú ý nhóm tin thứ hai; nếu giao dịch ngắn hạn, hãy nhớ rằng nhóm tin thứ nhất thường tạo đỉnh ngắn hạn nhiều hơn là xu hướng.

Bối cảnh ngành: NCB giữa làn sóng tái cơ cấu ngân hàng và cuộc đua vốn năm 2026

Không ngân hàng nào tái cơ cấu trong chân không. Thành công hay thất bại của NCB phụ thuộc nhiều vào môi trường xung quanh: chính sách của Ngân hàng Nhà nước với các ngân hàng yếu kém, chu kỳ bất động sản, lãi suất huy động và sức khoẻ chung của khách hàng doanh nghiệp. Để đặt NCB vào bức tranh chung, bạn có thể đọc thêm phân tích ngành ngân hàng Việt Nam 2026 và trang tổng hợp cổ phiếu ngân hàng – chứng khoán của vwealth.

Mười lăm năm sau danh sách chín ngân hàng yếu kém: ai đã về đích

Nếu coi danh sách năm 2011 là vạch xuất phát, thì mười lăm năm sau, bức tranh rất phân hoá. TPBank đã trở thành một ngân hàng tư nhân cỡ lớn, niêm yết HOSE. Habubank sáp nhập vào SHB; SCB, Đệ Nhất và Tín Nghĩa hợp nhất thành SCB mới. GPBank và TrustBank (sau là Đại Tín, rồi CBBank) bị Nhà nước mua lại 0 đồng và sau này được chuyển giao bắt buộc cho các ngân hàng lớn. Western Bank hợp nhất với Tổng công ty Tài chính Dầu khí thành PVcomBank. NCB là trường hợp duy nhất trong nhóm vẫn đang tự tái cơ cấu bằng nguồn lực của cổ đông, sau ba đề án.

Một trường hợp khác đáng so là Sacombank — không nằm trong danh sách 2011 nhưng sau khi sáp nhập Southern Bank năm 2015 đã thực hiện đề án cơ cấu lại kéo dài nhiều năm, với lợi nhuận bị “nén” để xử lý tồn đọng và không chia cổ tức trong thời gian dài. Bạn có thể đọc phân tích cổ phiếu STB của Sacombank để thấy một ngân hàng đi qua giai đoạn tương tự trông ra sao ở những năm cuối đề án. Điểm khác quan trọng: Sacombank có quy mô và mạng lưới bán lẻ lớn hơn nhiều, CASA cao hơn, còn NCB tái cơ cấu từ một nền rất nhỏ và dựa gần như hoàn toàn vào vốn mới từ phát hành riêng lẻ.

Luật Các tổ chức tín dụng 2024, phương án cơ cấu lại và hạn mức tín dụng 35%

Khung pháp lý cho quá trình tái cơ cấu của NCB là Đề án cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng gắn với xử lý nợ xấu giai đoạn 2021–2025 (Quyết định 689/QĐ-TTg) và Luật Các tổ chức tín dụng 2024, với cơ chế giám sát tăng cường và can thiệp sớm của Ngân hàng Nhà nước. Theo các tài liệu NCB công bố, phương án cơ cấu lại hiện hành là phương án giai đoạn 2023–2025, định hướng đến năm 2030; Ngân hàng Nhà nước có ý kiến ngày 7/2/2024 và HĐQT phê duyệt ngày 28/6/2024. Chủ tịch NCB tại đại hội 2026 lại nói đề án thứ ba “được phê duyệt vào tháng 6/2022, khi đại hội đồng cổ đông thông qua và HĐQT được ủy quyền”, và CafeF dẫn lời bà rằng đề án đã trình Ngân hàng Nhà nước từ năm 2022. Mục tiêu về đích cũng thay đổi theo thời gian: tháng 10/2024, NCB nói với VietNamNet rằng ngân hàng đặt mục tiêu hoàn thành phương án cơ cấu lại vào năm 2029 và nâng vốn điều lệ lên hơn 29.000 tỷ đồng vào năm 2028; đến năm 2026, mục tiêu hoàn thành được kéo lên năm 2027, còn mốc vốn 29.280 tỷ đã đạt ngay giữa năm 2026. Các mốc này không mâu thuẫn hoàn toàn — có thể đề án được xây dựng và thông qua nội bộ từ 2022, rồi hoàn thiện sau ý kiến của cơ quan quản lý năm 2024 — nhưng vì các nguồn diễn đạt khác nhau, vwealth ghi cả hai.

Điểm đặc biệt nhất của cơ chế này với NCB là hạn mức tăng trưởng tín dụng. Theo Chủ tịch NCB, ngân hàng được giao chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 35% liên tiếp từ năm 2022 đến 2025, và năm 2026 tiếp tục 35% trong khi bình quân các tổ chức tín dụng khoảng 15%; một số ngân hàng lớn tham gia nhận chuyển giao bắt buộc các ngân hàng 0 đồng như MB, VPBank, HDBank cũng được 35%. Hạn mức cao cho phép NCB “lớn nhanh để pha loãng tồn đọng” — nhưng nó cũng là một phép thử, như chính bà Hương nói: niềm tin khi được trao đồng nghĩa với trách nhiệm phải thực thi. Khi NCB hoàn thành PACCL, rất có thể hạn mức sẽ trở về mức chung, và tốc độ tăng trưởng tín dụng sẽ chậm lại.

Nợ xấu toàn ngành đi lên năm 2026 và cuộc đua vốn

Năm 2026 không phải một năm dễ cho chất lượng tài sản toàn ngành. Theo báo cáo “Chất lượng tài sản ngành ngân hàng” của TCBS Research (Dân Việt đưa tin), tổng nợ xấu của 27 ngân hàng niêm yết khảo sát đến cuối quý II/2026 khoảng 310.000 tỷ đồng, gấp 2,4 lần quý III/2022; số dư nợ xấu tăng 16,1%; tỷ lệ nợ xấu chung khoảng 2,01%; tỷ lệ bao phủ bình quân giảm từ 82,9% cuối 2025 xuống 78,8%. TCBS cũng lưu ý phần lớn mức tăng tập trung ở một số ngân hàng, 20/27 ngân hàng vẫn giảm tỷ lệ nợ xấu so với cùng kỳ, và dự báo tỷ lệ chung có thể nhích lên trong nửa cuối năm khi một phần nợ nhóm 2 chuyển nhóm. Một ngân hàng có tỷ trọng cho vay xây dựng – bất động sản cao như NCB cần được theo dõi kỹ hơn trong môi trường như vậy.

Song song là cuộc đua vốn. Rất nhiều ngân hàng tăng vốn mạnh trong mùa đại hội 2026 để chuẩn bị cho các yêu cầu an toàn vốn khắt khe hơn và để có dư địa tăng trưởng — theo báo chí tháng 9/2026, MB đã vượt mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ và VPBank lên kế hoạch đưa vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng. Khác biệt của NCB nằm ở tốc độ và cách thức: theo VietNamNet, vốn điều lệ NCB năm 2026 gấp hơn bảy lần năm 2021, thuộc nhóm tăng mạnh nhất Việt Nam; CafeF tính riêng giai đoạn 2021–2025 thì NCB là ngân hàng có tốc độ tăng vốn cao nhất (gấp 5 lần). Và gần như toàn bộ phần tăng đó đến từ phát hành riêng lẻ, trong khi các ngân hàng lớn chủ yếu tăng vốn bằng cổ tức cổ phiếu và quyền mua cho cổ đông hiện hữu.

So NCB với những “người hàng xóm” có câu chuyện tương tự

So sánh số liệu tuyệt đối giữa NCB và các ngân hàng khác dễ gây hiểu nhầm, vì NCB đang ở giai đoạn đặc thù. Bảng dưới so sánh theo kiểu câu chuyện, dựa trên các bài phân tích đã có trong series vwealth và thông tin công bố, để bạn thấy NCB nằm ở đâu trên “bản đồ” ngân hàng tái cơ cấu và ngân hàng cỡ vừa.

Những cái tên này đều có bài phân tích riêng trên vwealth: TPB, STB, NAB, OCB, cùng các ngân hàng cỡ vừa khác như Eximbank và VIB. Bài học lớn nhất từ TPBank và Sacombank: tái cơ cấu thành công thường mất nhiều năm hơn dự kiến ban đầu, và giá cổ phiếu thường phản ánh kỳ vọng trước khi kết quả thực sự đến — cả chiều lên lẫn chiều xuống.

Dự đoán xu hướng: ba kịch bản cho câu chuyện xoay chuyển của NCB

Dự đoán tương lai một ngân hàng đang tái cơ cấu là việc khiêm tốn nhất trong phân tích. vwealth không đưa giá mục tiêu. Thay vào đó, chương này nêu các biến số quyết định, rồi phác ba kịch bản với điều kiện xảy ra của từng kịch bản, để bạn tự đối chiếu với số liệu từng quý.

Năm biến số quyết định tương lai của NCB

Một, tốc độ xử lý tồn đọng. Bao nhiêu nợ xấu, lãi dự thu và tài sản có khác còn phải xử lý, và NCB dùng lợi nhuận bao nhiêu mỗi năm cho việc này. Theo CafeF, ban lãnh đạo kỳ vọng đến hết 2026 hoàn thành khoảng 3/5 chỉ tiêu chính của đề án; Chủ tịch nói tại đại hội tháng 4/2026 rằng mục tiêu là hoàn thành toàn bộ vào năm 2027.

Hai, chất lượng các khoản vay mới. Dư nợ tăng khoảng 36,9% chỉ trong nửa đầu 2026, vượt luôn mục tiêu cả năm 131.686 tỷ đồng mà đại hội thông qua. Nếu tỷ lệ nợ xấu của các khoản vay mới giữ dưới 1% như cam kết, danh mục sẽ dần “trẻ hoá” và sạch hơn. Nếu nợ nhóm 2 và nhóm 3 của khoản vay mới tăng lên sau 12–24 tháng, câu chuyện sẽ đảo chiều.

Ba, việc hoàn tất phát hành năm 2027. Phát hành 3,3 tỷ cổ phiếu để thu 33.000 tỷ đồng là quy mô chưa từng có với NCB. Hoàn tất sẽ cho ngân hàng bộ đệm vốn rất lớn; không hoàn tất hoặc hoàn tất một phần sẽ khiến kế hoạch tín dụng dự án phải điều chỉnh.

Bốn, chu kỳ bất động sản, xây dựng và đầu tư công. Với hơn một phần ba dư nợ nằm ở xây dựng – bất động sản và phần lớn vốn mới hướng vào hạ tầng, NCB gắn chặt với tốc độ giải ngân đầu tư công và sức khoẻ các chủ đầu tư lớn.

Năm, chi phí vốn. CASA còn thấp; nếu lãi suất huy động tăng mạnh, NIM của NCB chịu áp lực lớn hơn các ngân hàng có CASA cao. Vốn chủ sở hữu lớn giảm bớt áp lực này, nhưng không loại bỏ nó.

Kịch bản lạc quan: hoàn thành PACCL năm 2027 và “trở lại đường đua”

Trong kịch bản này, NCB đi đúng lộ trình ban lãnh đạo vạch ra. Lợi nhuận trước PACCL tiếp tục tăng nhờ dư nợ lớn hơn và chi phí vốn thấp nhờ vốn chủ sở hữu dày; phần lớn tồn đọng được xử lý trong 2026–2027; giao dịch bán 203 triệu cổ phần Bamboo Airways hoàn tất như dự kiến; một số khoản nợ đã xử lý được thu hồi, tạo lợi nhuận bất thường. Đến cuối 2027 hoặc 2028, lỗ lũy kế được bù đắp, NVB ra khỏi diện cảnh báo, được giao dịch ký quỹ trở lại. Đợt phát hành 2027 hoàn tất, NCB lọt nhóm 10 ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất.

Điều kiện để kịch bản này xảy ra: nợ xấu của các khoản vay giải ngân từ 2023 giữ dưới 1%; tỷ lệ bao phủ nợ xấu tăng đều mỗi quý; khoảng cách giữa lợi nhuận trước PACCL và lợi nhuận kế toán thu hẹp dần; thị trường bất động sản và đầu tư công không gặp cú sốc lớn. Trong kịch bản này, câu chuyện của NVB chuyển từ “turnaround” sang “ngân hàng tăng trưởng”, và thị trường có thể định giá lại theo ROE kỳ vọng. Nhưng ngay cả khi mọi thứ thuận lợi, bài toán pha loãng vẫn còn: với số cổ phiếu có thể hơn gấp đôi sau 2027, lợi nhuận cần tăng rất mạnh để EPS thực sự đi lên.

Kịch bản cơ sở: turnaround thành công nhưng chậm hơn kế hoạch

Đây là kịch bản mà lịch sử các ngân hàng tái cơ cấu ở Việt Nam cho thấy là thường gặp nhất. NCB tiếp tục có lợi nhuận trước PACCL tăng, nhưng một phần tồn đọng — đặc biệt là những khoản có tài sản bảo đảm khó bán — cần thêm thời gian; mốc hoàn thành PACCL lùi sang 2028 hoặc muộn hơn. Lợi nhuận kế toán dương nhưng thấp hơn kỳ vọng vì tiếp tục trích lập, như quý IV/2025. Đợt phát hành 2027 có thể hoàn tất nhưng chậm hoặc chia nhiều đợt. NVB ở lại diện cảnh báo lâu hơn, thanh khoản vẫn mỏng.

Điều kiện: kinh tế tăng trưởng ổn định, không có khủng hoảng, nhưng nợ xấu toàn ngành tiếp tục nhích lên như nửa đầu 2026 và tốc độ thu hồi tài sản bảo đảm chậm. Trong kịch bản này, cổ phiếu có thể dao động mạnh theo tin tức mà không có xu hướng rõ ràng trong thời gian dài — điều từng xảy ra giai đoạn 2022–2025. Người nắm giữ cần kiên nhẫn và chấp nhận chi phí cơ hội.

Kịch bản xấu: tăng trưởng nhanh tạo ra lớp nợ xấu mới

Trong kịch bản này, tốc độ tăng dư nợ quá nhanh — hơn 36% chỉ trong nửa năm — tạo ra một lớp nợ xấu mới sau 12–24 tháng, nhất là ở nhóm xây dựng – bất động sản. Tỷ lệ bao phủ vốn đã thấp khiến ngân hàng phải trích lập lớn, lợi nhuận kế toán quay lại âm. Đợt phát hành 2027 gặp khó khi nhà đầu tư e ngại, kế hoạch tín dụng hạ tầng phải cắt giảm. Mốc hoàn thành PACCL bị lùi xa.

Điều kiện: chu kỳ bất động sản đi xuống trở lại, lãi suất huy động tăng mạnh, một vài khách hàng lớn gặp sự cố, hoặc tài sản bảo đảm lớn (như cổ phần Bamboo Airways) không bán được như kế hoạch. Tín hiệu sớm của kịch bản này thường xuất hiện ở nợ nhóm 2 và số nợ xấu tuyệt đối trước khi xuất hiện ở tỷ lệ nợ xấu. Lịch sử NCB đã có hai đề án không đạt kỳ vọng (2012 và 2019); kịch bản xấu không phải là giả thuyết xa vời.

Những dấu hiệu sớm bạn nên theo dõi mỗi quý

Tóm gọn từ ba kịch bản, đây là bảng tín hiệu để bạn đánh dấu mỗi khi NCB công bố báo cáo quý. Nghiêng về lạc quan nếu: số nợ xấu tuyệt đối giảm; tỷ lệ bao phủ vượt dần mốc 20%, 30%; khoảng cách lợi nhuận trước PACCL và lợi nhuận kế toán thu hẹp; CASA tăng nhanh hơn tổng tiền gửi; có thông báo hoàn tất bán tài sản bảo đảm lớn. Nghiêng về xấu nếu: nợ nhóm 2 phình ra; lợi nhuận quý đầu năm cao nhưng quý IV lại âm lớn; đợt phát hành 2027 bị lùi hay giảm quy mô; lãi suất huy động toàn ngành tăng mạnh; HNX tiếp tục duy trì diện cảnh báo sau báo cáo kiểm toán năm 2026.

Ngoài ra, hãy để ý hai mốc thời gian cụ thể: khoảng tháng 10/2026, khi 750 triệu cổ phiếu phát hành năm 2025 hết hạn chế chuyển nhượng (ước tính của vwealth theo ngày hoàn tất đợt chào bán 20/10/2025), và báo cáo tài chính kiểm toán năm 2026 — con số lỗ lũy kế trong đó quyết định NVB có ra khỏi diện cảnh báo sớm hay không.

Vậy có nên mua cổ phiếu NVB không? Cân lợi hại của một cổ phiếu turnaround

Đến đây, bạn đã có đủ mảnh ghép: một ngân hàng từng yếu kém đang tự tái cơ cấu lần thứ ba, có ban lãnh đạo mới với lý lịch tái cơ cấu, được bơm vốn rất nhanh, lợi nhuận kinh doanh đang tăng thật, nhưng vẫn còn lỗ lũy kế, nợ xấu cao, tỷ lệ bao phủ thấp và cổ đông nhỏ bị pha loãng mạnh. Câu hỏi có nên mua cổ phiếu NVB không có một đáp án chung; nó phụ thuộc vào bạn là kiểu nhà đầu tư nào, và bạn trả giá bao nhiêu.

Những điểm cộng thuyết phục

Động cơ kinh doanh đã chạy. Thu nhập lãi thuần từ âm năm 2024 lên dương hơn 2.371 tỷ đồng năm 2025 và khoảng 1.033 tỷ đồng chỉ riêng quý II/2026; lợi nhuận sau thuế quý II/2026 là kỷ lục. Đây không phải lợi nhuận từ bán tài sản một lần mà từ hoạt động cho vay cốt lõi.

Tồn đọng đã được ghi nhận mạnh tay. Khoản lỗ 5.129 tỷ đồng năm 2024 là minh chứng ban lãnh đạo chọn “cắt một lần” thay vì dàn trải. Một ngân hàng đã chịu ghi nhận lỗ lớn thường ít “bất ngờ xấu” hơn một ngân hàng vẫn đang giấu.

Bộ đệm vốn dày lên rất nhanh. Vốn điều lệ từ khoảng 4.100 tỷ đồng năm 2021 lên 29.280 tỷ đồng năm 2026, phát hành ở giá cao hơn giá trị sổ sách, làm tăng giá trị sổ sách mỗi cổ phiếu và giảm chi phí vốn.

Người trong cuộc cùng bỏ tiền. Chủ tịch, Phó Chủ tịch, thành viên HĐQT và Ban kiểm soát đều mua trong đợt 2026, theo danh sách ngân hàng công bố.

Còn nhiều chất xúc tác phía trước. Hoàn thành PACCL, thoát diện cảnh báo, có margin trở lại, thu hồi nợ đã xử lý, hoàn tất bán tài sản bảo đảm lớn — mỗi sự kiện đều có thể thay đổi cách thị trường nhìn NVB.

Những điểm trừ không thể bỏ qua

Pha loãng lớn và cổ đông nhỏ chưa được tham gia. Số cổ phiếu đã gấp hơn bảy lần năm 2021 và có thể hơn gấp đôi nữa nếu kế hoạch 2027 hoàn tất. Cổ đông hiện hữu chưa được quyền mua trong các đợt riêng lẻ. Phần lớn giá trị tăng thêm, nếu có, thuộc về người góp vốn mới.

Chất lượng tài sản vẫn yếu so với ngành. Tỷ lệ nợ xấu khoảng 6,43% giữa 2026 — hơn ba lần mức chung 2,01% của 27 ngân hàng niêm yết theo TCBS — và tỷ lệ bao phủ dưới 20%, trong khi bình quân nhóm này khoảng 79%. Nợ xấu tuyệt đối chưa giảm.

Rủi ro từ tăng trưởng nóng. Dư nợ tăng hơn 36% trong sáu tháng, tập trung vào xây dựng, bất động sản và dự án. Các khoản vay mới chưa được thử thách qua một chu kỳ.

Không cổ tức, không margin, thanh khoản mỏng. Lỗ lũy kế và diện cảnh báo khiến NVB không phù hợp với người cần dòng tiền hay dùng đòn bẩy; free float thấp khiến giá biến động mạnh.

Cổ phiếu NVB hợp với ai, không hợp với ai

Có thể hợp với: nhà đầu tư chấp nhận rủi ro cao, hiểu cách đọc báo cáo ngân hàng, muốn đặt một phần nhỏ danh mục vào một câu chuyện turnaround và sẵn sàng theo dõi từng quý với danh sách tín hiệu ở chương 4 và chương 7. Người mua kiểu này thường chia nhỏ khoản đầu tư theo mốc — ví dụ chỉ tăng tỷ trọng khi số nợ xấu tuyệt đối bắt đầu giảm, hoặc khi NVB ra khỏi diện cảnh báo — thay vì đặt cược một lần vào lời hứa hoàn thành PACCL.

Không hợp với: người cần cổ tức đều đặn; người dùng margin; người không có thời gian đọc báo cáo quý; người mới bắt đầu muốn một cổ phiếu ngân hàng “ngủ ngon”. Với những người này, các ngân hàng có lịch sử lợi nhuận ổn định, chia cổ tức và nằm ngoài diện cảnh báo trong series của vwealth sẽ phù hợp hơn. Bất kể bạn thuộc nhóm nào, đừng quên nguyên tắc cơ bản: không để một cổ phiếu tái cơ cấu chiếm tỷ trọng lớn đến mức kịch bản xấu có thể làm hỏng cả danh mục.

Những câu hỏi người đọc hay tìm về cổ phiếu NVB

NVB và NCB có phải một không? Có. NCB là tên giao dịch của Ngân hàng TMCP Quốc Dân; NVB là mã chứng khoán, giữ lại từ thời Navibank. Cổ phiếu giao dịch trên HNX từ ngày 13/9/2010.

NCB đã hết lỗ chưa? Năm 2025, NCB có lãi sau thuế 78 triệu đồng, chấm dứt hai năm lỗ 2023–2024; sáu tháng đầu 2026 lãi sau thuế hơn 726,7 tỷ đồng. Nhưng ngân hàng vẫn còn lỗ lũy kế — khoảng 5.037 tỷ đồng tại 30/6/2026 theo báo cáo tài chính — nên cổ phiếu vẫn thuộc diện cảnh báo tại thời điểm các thông báo gần nhất.

Vì sao cổ đông nhỏ không được mua trong các đợt tăng vốn? Theo Chủ tịch NCB, vì đang thực hiện đề án cơ cấu lại nên ngân hàng chưa đủ điều kiện phát hành cho cổ đông hiện hữu; ngân hàng cam kết sẽ phát hành cho cổ đông hiện hữu khi đủ điều kiện sau khi hoàn thành các chỉ tiêu đề án.

Kế hoạch vốn 62.280 tỷ đồng đã chắc chắn chưa? Chưa. Đây là phương án phát hành 3,3 tỷ cổ phiếu riêng lẻ giá 10.000 đồng dự kiến thực hiện trong quý I–III/2027, đã được cổ đông thông qua và HĐQT ra nghị quyết triển khai; cổ phiếu phát hành sẽ bị hạn chế chuyển nhượng một năm. Việc thực hiện còn phụ thuộc chấp thuận của cơ quan quản lý và nhu cầu của nhà đầu tư.

NCB có liên quan tới Sun Group không? Những gì đã công bố: Chủ tịch NCB từng là Tổng giám đốc Sun Group; hai bên ký hợp tác toàn diện từ tháng 10/2021 và có sản phẩm đồng thương hiệu; một công ty trong hệ sinh thái Sun Group từng sở hữu khoảng 0,15% vốn NCB năm 2022. Bạn nên đọc báo cáo quản trị và danh sách cổ đông lớn do ngân hàng công bố để có thông tin cập nhật.

Cổ phiếu NVB có được giao dịch ký quỹ không? Từ tháng 4/2024, NVB nằm trong danh sách không được giao dịch ký quỹ do thuộc diện cảnh báo. Khi ngân hàng bù đắp hết lỗ lũy kế và HNX đưa cổ phiếu ra khỏi diện cảnh báo, tình trạng này mới có thể thay đổi.

Lời kết

NCB là một trong những câu chuyện hiếm hoi trên thị trường Việt Nam: một ngân hàng từ danh sách yếu kém năm 2011 vẫn tự đứng, tự tái cơ cấu, và sau mười lăm năm đang cho thấy những con số kinh doanh tốt nhất trong lịch sử của mình. Ban lãnh đạo đã làm những việc khó — kiểm kê độc lập, ghi nhận lỗ lớn một lần, tinh giản bộ máy — và các nhà đầu tư lớn đã đặt hàng chục nghìn tỷ đồng vào đó. Nếu mọi việc suôn sẻ, năm 2027 có thể là năm NCB bước ra khỏi phương án cơ cấu lại.

Nhưng câu chuyện xoay chuyển nào cũng có người trả giá. Với NCB, cổ đông nhỏ trả giá bằng pha loãng: tỷ lệ sở hữu thu nhỏ qua từng đợt phát hành mà họ không được tham gia, cổ tức chưa có, cổ phiếu bị cảnh báo, thanh khoản mỏng. Tăng trưởng tín dụng rất nhanh và tỷ lệ bao phủ nợ xấu thấp là hai rủi ro mà chỉ thời gian mới trả lời được. Vì vậy, câu trả lời sòng phẳng cho câu hỏi có nên mua cổ phiếu NVB là: đây là một khoản đặt cược vào quá trình tái cơ cấu, không phải một cổ phiếu ngân hàng phòng thủ. Nếu bạn chọn tham gia, hãy tham gia với tỷ trọng nhỏ, với danh sách tín hiệu rõ ràng, và với giá mua mà bạn đã so cẩn thận với giá trị sổ sách và giá phát hành riêng lẻ gần nhất. Số liệu định giá, lợi nhuận và nợ xấu cập nhật của NVB và các ngân hàng cùng ngành luôn có trong báo cáo phân tích trên vwealth.